Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü yetişkinlerde kırılganlık ve yaşlı istismarı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN UZDİL

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; yaşlı kişilerin istismara uğrama oranları ile kırılganlıklarının arasındaki ilişkiyi sosyodemografik verilerle birlikte değerlendirmektir. Yöntem: Çalışma tek merkezli, retrospektif, kesitsel bir araştırma olarak planlanmış olup, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 30 Ocak 2021- 30 Nisan 2021 tarihleri arasında başvuran 329 yaşlı ile yapıldı. Çalışmaya 65 yaş üstü, bilinen akut sağlık problemi olmayan ölçeği cevaplamasına engel olacak herhangi bir tıbbi ve sosyal engeli olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul edenler dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, istismar durumları ve kırılganlık özellikleri tarafımızca hazırlanan hasta bilgi formu kullanılarak birebir yüzyüze görüşme tekniği ile sorgulandı. İstismar düzeylerini ölçmek için Geriatrik İstismar Ölçeği, Kırılganlık düzeylerini ölçmek için Frail Kırılganlık Ölçeği uygulandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 329 kişinin yaş ortalaması 73,01 ±6,15,(min:65, max:92) olup kadın erkek dağılımı dengeliydi sırasıyla kadın(%54,71), erkek(%45,29) idi. Katılımcıların Frail ölçeği skorlarının ortalaması 2,19, standart sapma değeri 1,57 ve minimum ve maksimum değerleri sırasıyla 0 ve 5 olduğu görülmüştür. Kadınlarda, dullarda kırılganlık daha fazla bulunmuşken yaş ilerledikçe, eğitim seviyesi düştükçe, yalnız yaşama, sosyal güvencenin olmaması ile kırılganlığın derecesinin arttığı tespit edilmiştir. Katılımcıların Geriatrik İstismar Ölçeğine (GİÖ) verdikleri yanıtlara göre hesaplanan ölçek puanlarının ortalaması 0,17 standart sapması 0,63 ve minimum, maksimum değerleri sırasıyla 0 ve 7 olarak görülmüştür. İstismara uğrayan 35 kişi (%10,60) olarak görülmüştür. Geriatrik İstismar Ölçeği bulgularının sosyodemografik verilerle karşılaştırıldığında gelir durumunun arttıkça istismar oranının düştüğü görülmüş; akraba ile yaşayanlarda istismar tespit edilememiştir. Katılımcıların diğer sosyademografik sorulara verdikleri cevaplar ile GİÖ skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yapılan analiz sonucunda GİÖ skor ve grup ile Frail skor ve grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon tespit edilmemiştir. Sonuç: Bu çalışmada; Frail skoru ile Geriatrik İstismar Ölçeğinin yaşlıların sosyodemografik özellikleri ile karşılaştırıldığında diğer çalışmalarla uyumlu sonuçlar bulunmakla birlikte bu teze başlamamızda öncelikli amacımız kırılganlık ile istismar arasındaki korealasyon olup olmadığını araştırmaktı.Bu çalışmamızda kırılganlık oranı ve derecesinin istismara uğrama oranı ile aralarında anlamlı bir ilişki tespit edemedik. Anahtar Sözcükler: Yaşlı, Geriatrik İstismar, Kırılganlık,