Akut kolesistitin perkütan kolesistostomi ile tedavi sonrası rekürrensi etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KORHAN TUNCER
Danışman: Bülent ÇALIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Akut kolesistitte cerrahi riski yüksek olan hastalarda ameliyatla ilişkili komplikasyon ve mortaliteyi azaltmak için perkütan kolesistostomi kateteri kullanılmaktadır. Bu yöntem genellikle hastalarda interval kolesistektomi için bir köprü tedavisi görevi görse de perkütan kolesistostomi sonrası her hastada interval kolesistektomi uygulanmamaktadır. Bu çalışmanın amacı perkütan kolesistostomi ile tedavi edildikten sonra interval kolesistektomi olmayan hastaların rekürrens oranını belirlemek ve rekürrens üzerine etkili olabilecek faktörleri araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2015-2021 yılları arasında genel cerrahi kliniğinde akut kolesistit nedeniyle yatarak tedavi alan ve tedavi sürecinde perkütan kolesistostomi kateteri takılan hastalar retrospektif olarak tarandı. Kolesistostomi kateteri çekilen ve interval kolesistektomi uygulanmayan hastalar rekürrens açısından takip edildi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların %36.3'ü takiplerinde tekrar atak geçirdi. Acil servise başvuru anında ateş semptomu olanlarda rekürrens daha fazla saptandı (p=0.003). Ayrıca daha önceden kolesistit atağı geçirmiş olanlarda da rekürrensin daha fazla olduğu görüldü (p=0.016). Lipaz ve prokalsitonin düzeyi yüksek olan hastaların istatistiksel olarak daha sık atak geçirdiği belirlendi (p=0.043, p=0.003). Kateter takılma süresinin tekrar atak geçiren hastalarda daha uzun olduğu görüldü (p=0.019). Rekürrens açısından yüksek risk taşıyan hastaları belirlemek amacıyla lipaz için cut-off değeri 15.5, prokalsitonin için cut-off değeri 0.955 olarak hesaplandı. Ateşi olmayan, atak öyküsü olmayan, lipaz değeri düşük olan veya prokalsitonin değeri düşük olan hastaların rekürrensiz sağ kalımı anlamlı olarak daha uzun saptandı. Rekürrens gelişimi için yapılan multivariate analizinde ateş varlığının olması, geçirilmiş kolesistit atak öyküsünün olması, lipazın 15.5 değerinden yüksek olması ve prokalsitoninin 0.955 değerinden yüksek olması risk faktörü olarak bulundu. SONUÇ: Cerrahi riski yüksek akut kolesistit hastalarında perkütan kolesistostomi kateteri etkili bir tedavi yöntemidir. Kateterin ilk 24 saat içerisinde takılması rekürrens sıklığını azaltabilir. Kolesistostomi kateterinin çekilmesini takiben ilk 3 ayda daha sık rekürrens görülmektedir. Daha önceden kolesistit atak öyküsünün olması, başvuru anında ateş semptomunun olması, lipaz ve prokalsitonin yüksekliği rekürrens için birer risk faktörleridir.