Seboreik dermatit hastalarında beden imajı, benlik saygısı, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ELAZIĞ FETHİ SEKİN ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL EYLÜL ÇAĞLA ÇAKMAK
Danışman: Savaş ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Seboreik dermatit (SD), kronik ve yaygın görülen bir inflamatuar cilt rahatsızlığı olup sebase glandların yoğun olduğu bölgelerdeki skuamlı ve kızarık lezyonlarla karakterizedir. Hastalığın gelişiminde kalıtım, epidermal bariyerin bozulması, yağ bezlerinin hiperaktivitesi, nöropsikiyatrik bozukluklar, immünsüpresyon, farmakolojik ajanlar ve mevsimsel değişiklikler gibi pek çok çevresel değişkenler patogeneze farklı oranlarda katkıda bulunur. Dermatolojik rahatsızlıkların çoğu yaşamı tehdit edici olmasa da yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürmekte ve birçok hastaya psikolojik ve sosyal açıdan zarar vermektedir. SD hastaları, duygusal veya zihinsel stresin, hastalıklarının başlangıcında ve ilerlemesinde önemli bir ağırlaştırıcı faktör olduğunu bildirmektedir. Sadece kutanöz semptomların tedavisi değil hastanın ruhsal ve duygusal iyilik halinin sağlanması da hasta refahını önemli ölçüde iyileştirecektir. Çalışmamızdaki amaç; SD şiddeti ile beden imajı, öz saygı, yaşam kalitesi ve emosyonel durum arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları polikliniklerine Eylül 2023- Eylül 2024 tarihleri arasında başvurmuş, 18–65 yaş aralığındaki BMI değeri ≥30 kg/m2 olan 156 SD tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri veri formlarına kaydedildi. Psikometrik değerlendirmede Beden Algısı Ölçeği (BAÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RSBÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (DYKİ) kullanılmıştır. Hastalık şiddeti Seboreik Dernatit Alan ve Şiddet İndeksi (SEDASİ) ile hesaplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 23 Core System kullanılmıştır. Bulgular: Polikliniklerimize başvuran 156 vakanın yaş ortalaması 32,9 olarak saptanmış olup katılımcıların %45,5'i kadındır. Hastalık şiddeti ile Beden Algısı Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Hastalık şiddeti ile Dermatolojik Yaşam Kalite İndeks skoru arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p=0,027) SD şiddeti arttıkça, dermatolojik yaşam kalitesinin daha fazla etkilendiği gözlemlenmiştir. Ölçek puanlarının birbirleri arasındaki ilişki incelendiğinde HADÖ toplam puanı ile RBSÖ (r=0.282, p<0.001), DYKİ (r=0.314, p<0.001) ve BAÖ (r=-0.499, p<0.001) arasında da anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda SD şiddeti ile beden imajı, öz saygı, anksiyete ve depresyon düzeyleri arasında bir ilişki saptanmazken yaşam kalitesi ve SD şiddeti arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Beden imajı, benlik saygısı, depresyon, seboreik dermatit, yaşam kalitesi