Dermatoloji polikliniğine hormonal akne fenotipi ile başvuran kadın hastalarda 21-hidroksilaz eksikliğine bağlı klasik olmayan konjenital adrenal hiperplazi sıklığının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUMEYSA NUR ALGAN
Danışman: Zafer TÜRKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akne sıklıkla ergenlik döneminde görülen pilosebase ünitenin kronik inflamatuar bir hastalığıdır. Ergenlik sonrası kadınlarda görülen akne androjen artışı ile ilişkilendirilmiştir. Kıllanma artışı, adet düzensizliği, androjenik alopesi gibi durumların eşlik ettiği tedavilere dirençli akneye polikistik over sendromu, non-klasik konjenital adrenal hiperplazi (NKKAH), over tümörleri ve adrenal tümörler neden olabilmektedir. Biz de çalışmamızda hormonal akne fenotipi ile polikliniğimize başvuran hastalardaki non-klasik konjenital adrenal hiperplazi sıklığını ve bu hastaların klinik özellikleri ile biyokimyasal parametrelerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne 15 Mart 2024 - 15 Aralık 2024 tarihleri arasında başvurmuş klinik olarak hormonal akne düşünülen 18-35 yaş arasındaki 248 kadın hasta dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik bilgileri kaydedildi. Erken foliküler fazda ölçülen 17-OHP değeri 2 ng/ml üzerinde olan hastalar endokrinolojiye konsülte edildi. 17-OHP değeri 2-10 ng/ml arasında olan hastalara ACTH stimülasyon testi uygulandı. 17-OHP değeri >10 ng/ml olan hastalar NKKAH tanısı aldı. Bulgular: On iki hastada 17-OHP 2 ng/ml'nin üzerinde saptandı. Beş hastada bazal 17-OHP 10 ng/ml üzerinde bulundu ve bu hastalar NKKAH tanısı aldı. Yedi hastanın ise dördüne ACTH stimülasyon testi uygulandı, bu hastalarda 17-OHP 10 ng/ml altında izlendi. Altmış üç hastada 17-OHP yüksek bulundu. Altmış sekiz hastada ise serbest testosteron, total testosteron, DHEA-S değerlerinden en az biri yüksek bulundu. Akneye en sık kıllanma artışının eşlik ettiği gözlendi. Sonuçlar: Polikliniğimize başvuran hormonal akne hastalarında NKKAH sıklığı %2,01 saptandı. NKKAH hastalarının dermatoloji polikliniğine akne şikayeti ile başvurabileceği ve bu hastalığın tanısında dermatoloji hekimlerinin de aktif rol alabileceği gösterildi. 17-OHP'nin hormonal akne hastalarında akne şiddeti ve kıllanma artışı ile ilişkili olduğu, DHEA-S, serbest testosteron, total testosteron değerleri ile korelasyon gösterdiği saptandı. Anahtar kelimeler: akne, non-klasik konjenital adrenal hiperplazi, hiperandrojenizm