Unilateral serebral palsili hastalarda ayak deformiteleri, kas mimarisi ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA ÇAĞLIYAN TÜRK
Danışman: Ece ÜNLÜ AKYÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, unilateral serebral palsili (USP) çocuklarda ayak deformiteleri, kas mimarisi, baropodometrik değerlendirme ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkiyi saptamak ve sağlıklı kontrollerle olan farklılığı ortaya çıkarmaktı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 20 USP'li ve 20 yaş ve cinsiyet uyumlu sağlıklı çocuk dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri sorgulandı. Alt ekstremite muayenesi ile gerçek ve zahiri bacak boyu uzunluğu, baldır çevresi, metatars çevresi ve ayak boyu ölçümü yapıldı. Ayak deformiteleri gözlemsel olarak değerlendirildi. Bacak kas mimarileri ultrasonografik ölçümle değerlendirildi. Tibialis anterior (Ta), tibialis posterior (Tp) kasları, peroneal kaslar (Pk), gastroknemius medialis (Gm), gastroknemius lateralis (Gl), soleus (Sol) kaslarının kesit alanı (KA), kalınlıkları, en uzun fiberleri ve pennasyon açıları ve aşil tendon kalınlığı ölçüldü. Fonksiyonel motor beceriler; Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (TUG), Zamanlı Otur Kalk Testi (OKT), 1 Dakika Yürüme Testi (1DYT), Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (WeeFIM) kullanılarak değerlendirildi. Statik ve dinamik baropodometrik ölçümleri yapıldı. Bulgular: Gruplar yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi açısından benzerdi (p>0.05). Ayak deformitesi etkilenen tarafta %75, etkilenmeyen tarafta %40 saptanırken, kontrol grubunda ise %10 oranında görüldü. Etkilenen bacak ve sağlıklı nondominat bacak arasında baldır çevresi açısından anlamlı fark saptandı (p<0,05). Hasta grubunun etkilenmeyen baldır çevresi sağlıklı grubun dominant baldır çevresinden anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Etkilenen tarafta gerçek bacak boyu, baldır çevresi, ayak uzunluğu ve metatars çevresi etkilenmeyen bacaktan anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Ultrason ölçümlerinde Ta, Tp, Gm, Gl, So alan, Ta, Tp, Gm kalınlık, Ta, Tp, Pk, So uzun fiber açısından anlamlı fark saptandı (p<0,05). Etkilenmeyen ekstremite ve sağlıklı dominant ekstremite karşılaştırıldığında; Ta ve So uzun fiber açısından anlamlı fark saptandı (p<0,05). Serebral Palsi grubuda grup içi değerlendirmelerde; Ta, Gm, Gl, So alan, Ta ve Tp kalınlık etkilenen ekstremitede anlamlı olarak düşük saptandı (p<0,05). Baropodometrik analizde etkilenen tarafın arka ayak temas yüzey alanı düşükken, sağlam tarafta ön ayak temas alanı yüksek saptandı (p<0,05). Wee-FIM, OKT, TUG, 1DYT ile kas ölçümleri arasında anlamlı korelasyon mevcuttu (p<0,05). Sonuç: Unilateral serebral palsili çocukların etkilenen tarafının kas mimari özellikleri et- kilenmeyen taraftan ve sağlıklı taraftan farklıydı. Etkilenmeyen tarafta sağlıklı popülasyona kıyasla artmış ayak deformiteleri görüldü. Bu farklılıklar unilateral SP'li çocukların fonksiyonel beceri düzeylerini etkilemişti. Anahtar Kelimeler; Unilateral serebral palsi, ayak deformiteleri, kas mimarisi, baropodometrik analiz