Rat aşil tendon kesisi modelinde ginseng panax'ın aşil tendon iyileşmeşine etkisinin histopatolojik immünhistokimyasal ve biyomekanik açılardan incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER DİKDERE
Danışman: Oktay ADANIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aşil tendon rüptürleri toplumda sık olarak görülmekle birlikte, kanlanmasının zayıf bir bölge olması tendon iyileşmesini güçleştirmektedir. Güçlü bir tendon iyileşmesi sağlamak adına iyileşmenin herhangi bir fazına etki edebilecek çalışmalar gün geçtikçe önemli hale gelmektedir. Aşil tendonu rüptürlerinin bu hipovasküler bölgeden olması dolayısıyla daha iyi bir iyileşme dokusu sağlayabilmek amacıyla aşil tendonu iyileşme fazlarına etki edebilecek birçok çalışma yapılmıştır. Ginseng panax kök ekstresinin farmakolojik etkileri kanser, şeker hastalığı, kalp damar hastalıkları, bağışıklık sistemi hastalıkları, merkezi sinir sistemi hastalıklarında gösterilmiştir. Kemik osteoporoz ve yara iyileşmesi modellerinde ise kemik mineral dansitesi, trabeküler kemik mineral yoğunluğu, tip1, tip3 kollajen ekspresyonu ve fibroblast ekspresyonu, anjiyogenezis gibi etkileri çalışılmıştır. Çalışmamızın amacı rat aşil tendon kesisi modeli ile ratlarda aşil tendon iyileşmesine ginseng panaxın etkisini histopatolojik, immünhistokimyasal ve biyomekanik açılardan göstermektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 10 haftalık ortalama ağırlıkları 250 gr olan 40 adet genç-erişkin Sprague Dawley erkek cinsi rat kullanıldı. Ratların her biri 20 rattan oluşan 2 gruba ayrıldı. Kontrol ve ginseng panax grubundan tüm ratların sağ aşil tendonları kalkaneus yapışma yerinden 2-4 mm proksimalden kesilerek modifiye kessler tekniği ile dikildi. Postop immobilizasyon uygulanmadı. Ginseng panax grubuna günlük 300 mg/kg ginseng panax kök ekstresi 2 cc distile su ile oral gavaj olarak verildi. Kontrol grubuna ise 2cc distile su günlük oral gavaj olarak verildi. Ratların her gruptan yarısı 15.gün diğer yarısı ise 30. gün yüksek doz anestezik altında servikal dislokasyon yöntemiyle sakrifiye edilerek aşil tendonları distalde kalkaneus, proksimalde bir miktar kas dokusu ile birlikte ampute edildi. Tendonların histopatolojik boyamalar ile movin ve bonar skorları, immünhistokimyasal boyamalar ile tip1 ve tip3 kollajen yoğunlukları, biyomekanik olarak da Fmax değerleri incelendi. Bulgular: Çalışmamızda ginseng panax grubunda tendon iyileşmesinin hem erken hemde geç iyileşme döneminde biyomekanik açıdan istatistiksel olarak anlamlı yüksek Fmax değerleri görüldü. Histopatolojik olarak movin ve bonar skorları erken dönemde anlamlı bulunmamış, geç dönemde anlamlı düşük skorlar bulunmuştur. İmmünhistokimyasal olarak tip1 kollajen yoğunluğu erken dönemde, tip3 kollajen yoğunlukları hem erken hem de geç dönemde, Tip1 /tip3 kollajen oranları ise erken dönemde istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda amacımız ginseng panaxın yara iyileşmesinde olduğu gibi fibroblast ekspresyonu, kollajen sentezi ve anjiogenez üzerine etkilerini erken ve geç tendon iyileşmesi dönemlerinde göstermeye çalışmaktı. Erken ve geç dönem sonuçlarda literatürle de uyumlu olarak ginseng panaxın kollajen sentezi, fibroblast aktivasyonu ve anjiyogenez üzerine etkilerine bağlı olduğunu düşünmekteyiz. Ginseng panaxın tendon iyileşmesi modellerinde fibroblast proliferasyonu, anjiyogenez, antioksidan etkilerine yönelik olarak yapılacak deneysel hayvan çalışmaları ile tendon iyileşmesine katkı sağlayabilecek yeni yaklaşımlar ve tedavi yöntemleri geliştirilebilineceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Aşil tendonu, Ginseng Panax, Sıçan, Tendon İyileşmesi