Pankreas kanserinde tümör lokalizasyonunun, evresinin, patoloji tanısının, ameliyatın laparoskopik ve açık yapılmasının rezektabilite ve sağkalım üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANAR ASLANOV
Danışman: Abdurrahman ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pankreas kanseri tanısı alan hastalarda uzun süreli hastalıksız sağkalım elde edilmesini sağlayan en etkin küratif tedavi yöntemi cerrahi rezeksiyondur. Çalışmamızda, açık ve laparoskopik pankreas ameliyatlarında tümörün boyutunun, evresinin, lokasyonunun, ameliyatın açık veya laparoskopik yapılmasının hastaların sağkalım üzerindeki etkileri araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğinde 2016-2021 yılları arasında çalışma kriterlerine uygun, pankreas tümörü tanısı ile yatırılan ve ameliyat edilen 113 hasta incelendi. Hastaların demografik, biyokimyasal ve patolojik özellikleri retrospektif olarak araştırıldı ve sağkalım bilgileri toplandı. Patolojisi malign olan hastalarda mortaliteyi belirleyici değişkenler cox hazard regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen hastaların 66(%58,4)'ı erkek, 47(%41,6)'i ise kadındı. Hastaların yaş ortalaması 61,0 ± 12,9 dir. Olguların %74,3(84)'ü açık,%25,7(29)'si laparoskopik yöntemlerle ameliyat edilmişti. Tümör lokalizasyonları proksimal yerleşimli %69,9, distal yerleşimli %23,9, komşu organ yerleşimli %6,2 idi. Histopatolojik değerlendirme sonuçları olguların %82,3'ünde malign,%11,5'inde premalign,%6,2'sinde ise benign idi. Olguların %54,9'unda lenfovasküler invazyon,%47,8'inde perinöral invazyon,%50,4'ünde metastatik lenf nodu varlığı izlendi. Otuz günlük mortalite %11,5, genel mortalite ise %46,9 idi. Median sağ kalım süresi ise 22 ay olarak görüldü. Cerrahi yöntem (p=0,010) ve tümör evresinin (p=0,009) sağ kalım üzerinde anlamlı etkisi olduğu izlenirken tümör lokalizasyonunda anlamlı fark görülmedi (p=0,089). Açık yöntemle ameliyat edilen hastalarda median sağ kalım süresi 30 ay, laparoskopik yöntemde ise 49,4 ay idi. Lenfovasküler invazyon (p=0,007) ve postoperatif komplikasyonların (p<0,001) sağ kalımda etkili olduğu görüldü. Sağ kalım süresi ile maksimum tümör boyutu arasında negatif yönde bir korelasyon (p=0,004) izlendi. Malign tanılı hastalarda sağ kalımda belirleyici faktörlerin multivaryant analizleri mortalitede en belirleyici parametrelerin sırasıyla komplikasyon varlığı (HR=5,00,%95 GA 2,07-12,05,p<0,001), lenfovasküler invazyon varlığı (HR=2,68,%95 GA 1,08-6,63,p=0,032) ve maksimum tümör boyutu (HR=1,01,%95 GA 1,00-1,02,p=0,026) olduğu görüldü. Tartışma ve Sonuç: Pankreas kanserlerinde cerrahi yöntemin, tümör evresinin, tümör boyutunun, lenfovasküler invazyonun ve postoperatif komplikasyonların sağkalım üzerinde anlamlı etkisi olmasına karşın; tümör lokalizasyonunun sağkalıma etkisi yoktur. Deneyimli cerrahların bulunduğu merkezlerde, multidisipliner olarak iyi değerlendirilmiş uygun olgularda, pankreas kanseri laparoskopik olarak tedavi edilebileceği gibi; tümör boyutu büyük, lokal ileri evre ve belirgin lenf nodu tutulumu olan pankreas kanserlerinde ise açık cerrahinin tercih edilmesinin daha uygun olacağı göz önünde tutulmalıdır.