Ektopik gebelikte metotreksat tedavi başarısını öngörmede korpus luteum doppler ölçümünün rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLŞAD GÖKTAŞ
Danışman: Mahmut Kuntay KOKANALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı, rüptüre olmamış tubal gebeliği olan kadınlarda luteal kan akışının MTX terapötik etkisi üzerindeki etkisini gözlemlemektir. Gereç ve yöntem: Çalışmamız kesitsel vaka-kontrol çalışmasıdır ve Aralık 2021 ile Eylül 2022 tarihleri arasında tubal ektopik gebelik nedeniyle hastanemize yatırılan ve metotreksat (MTX) tedavisi verilen hastaları içermektedir. Tüm hastaların MTX tedavisi öncesinde luteal kanlanmalarının değerlendirilmesi için Korpus Luteum duvarındaki bir noktadan Tepe sistolik akım hızı (Peak systolic velocity=PSV), Diastol sonu akım hızı (End diastolic velocity=EDV), Sistolik/Diastolik akım hızı (S/D) ve Rezistif indeks (RI) ölçümleri yapıldı. Tüm hastalara tek doz MTX (50 mg/m2 i.m.) uygulandı. İzleminde cerrahi tedaviye ihtiyaç duyanlar başarısız tedavi (vaka grubu) grubu olarak, herhangi bir ek tedaviye ihtiyaç duymadan sorunsuz bir şekilde gebeliği sonlananlar başarılı tedavi (kontrol grubu) grubu olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Çalışmamız 52 hastadan oluştu. Bunların 26 tanesi medikal (yaklaşım ile başarılı sonuç alınan hasta grubunda yer alırken, diğer 26 tanesi ise medikal tedavi ile başarısız sonuç alınan hasta grubunda yer aldı. Başarısız grupta MTX tedavisi öncesi serum beta-hCG ve progesteron düzeyleri, PSV ve EDV ölçümleri daha yüksekken; S/D ve RI değerleri daha düşüktü. Tedavi sonucunu öngörmede serum beta-hCG, progesteron değerleri ve PSV, EDV ve RI ölçümleri anlamlı parametreler olarak bulundu. Serum hCG düzeyi için 1864 IU/L değeri %53.8 duyarlılık ve %80.8 özgüllük ile; Serum Progesteron düzeyi için 7.42 ng/ml değeri %76.9 duyarlılık ve %80.8 özgüllük ile; PSV ölçümü için 12.54 cm/sn değeri %92.3 duyarlılık ve %69.2 özgüllük ile; EDV ölçümü için 6.85 cm/sn değeri %88.5 duyarlılık ve %69.2 özgüllük ile; RI ölçümü için 0.54 değeri %50.0 duyarlılık ve %84.6 özgüllük ile en iyi eşik değerler olarak belirlendiler. Ayrıca serum progesteron düzeyi ile PSV ve EDV ölçümleri arasında pozitif yönde; RI ölçümü ile negatif yönde anlamlı ilişkiler mevcuttu. 13 Sonuç: Tubal ektopik gebeliklerde planlanan MTX tedavisinin sonucunu öngörmede tedavi öncesi luteal kanlanmanın Doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi faydalıdır. KL kanlanmasının artışını gösteren yüksek PSV, EDV ya da düşük RI değerleri varlığında tedavi başarısı azalabilir. Bu bulgular serum progesteron düzeyinin artışı ile ilişkilidir. Artmış progesteron düzeyi mevcut tubal gebeliğe karşı MTX tedavi etkinliğini azaltabilir. Anahtar kelimeler: Ektopik gebelik, metotreksat, korpus luteum, doppler ultrasonografi.