Evre 3-5 kronik böbrek hastalarında kırılganlık ve sarkopeni
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL TANGÜNER
Danışman: Süleyman KARAKÖSE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda evre 3-5 kronik böbrek hastalarında ve kontrol grubunda ki sağlıklı kişilerde sarkopeni ve frajiliteyi, prevalanslarını, risk faktörlerini değerlendirmek ve bu grupları sarkopeni ve kırılganlık açısından kendi aralarında karşılaştırmayı amaçladık. Metod: Birinci gruba evre 3 KBH olan 40 hasta, ikinci gruba evre 4 KBH olan 33 hasta, üçüncü gruba evre 5 KBH olan 30 hasta ve dördüncü gruba bilinen herhangi bir böbrek hastalığı olmayan yaklaşık 30 sağlıklı erişkin katılımcı dahil edildi. Katılımcıların, yaşları, cinsiyeti, kilosu, boyu, beden kitle indeksleri ve demografik bilgileri kaydeildi. Son 1 hafta içinde alınan kan örneklerinden yapılan laboratuvar değerlendirmelerinden serum Na, K, üre, kreatinin, eGFR, ürik asit, albümin, AST, ALT, LDL, HDL, total kolesterol, trigliseritler, LDH, hemoglobin, demir, toplam demir bağlama kapasitesi, transferrin saturasyonu, ferritin, vitamin B12, 25 (OH) vitamin D3, folat değerleri kaydedildi. Ayrıca ek hastalıklar ve hastaların kullandığı ilaçlar kaydedildi. Kırılganlık, FRAIL ölçeği ile değerlendirildi. Sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı. Bulgular: Kırılganlık ölçek skoru üzerinden iki grup karşılaştırıldığında; KBH olmayan grubun %80'inin normal olduğu, %20 sinin prefrail olduğu görülmüş olup hiç kırılgan kimse saptanmamıştır. KBH olan grupta ise; %47,6'sının prefrail, %29,1'inin ise kırılgan olduğu görülmüştür. Sarkopeniye bakarsak; KBH olan grubun%38,8'inin muhtemel sarkopenik, %2,9'un sarkopenik, %3,9'un şiddetli sarkopenik olduğu, %54,4'ünün ise sarkopenik olmadığı tespit edilmiştir. KBH olmayan grupta; katılımcıların %83,3'ünün sarkopenik olmadığı, %16,7'sinin ise sarkopenik olduğu ve bu grupta muhtemel sarkopenik ve şiddetli sarkopenik kişilerin olmadığı gösterilmiştir. Frail ölçek skorları karşılaştırıldığında; prefrail yada frail olmayanların en fazla olduğu grup kontrol grubuyken, Evre 3 KBH grubuna bakıldığında çoğunluğun prefrail kişilerden oluştuğu, Evre 4 KBH grubunda normal, prefrail ve frail olan kişilerin eşit oranda dağıldığı, Evre 5' te ise çoğunluğun prefrail kişilerin oluşturduğu tespit edilmiştir. Prefrail olanların ise en fazla Evre 3 KBH grubunda yer aldığı görülmüştür. Sarkopenisi olmayanların oranının en yüksek olduğu grup kontrol grubuyken; muhtemel sarkopenik ve sarkopenik olanların oranının KBH evresi ilerledikçe arttığı gösterilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda kırılganlığın KBH'da daha çok görüldüğü, muhtemel sarkopenik ve sarkopenik olanların oranının KBH evresi ilerledikçe arttığı gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Evre 3- 5 KBH, sarkopeni, kırılganlık,Frail ölçeği,Ewgsop2