Bariatrik cerrahi sonrası neuromedin u düzeyleri ile tekrar kilo alma arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ AKKOÇ
Danışman: Nizameddin KOCA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnsan sağlığını olumsuz yönde etkileyen multifaktöriyel bir hastalık olarak kabul edilen obezite, günümüzde önlenebilir ölümlerin sigaradan sonra gelen ikinci en önemli nedeni olarak kabul edilen, insan sağlığını bozabilecek anormal veya aşırı yağ birikimidir. 1975'ten bu yana dünya çapında neredeyse üç katına çıkan obezite prevelansı ülkemizde de ciddi seviyelere ulaşmış olup her geçen yıl artış göstermeye devam etmektedir. Halk sağlığı sorunu olarak da değerlendirilen obezitenin önlenmesi ve tedavi edilmesi amacıyla birçok çalışma mevcuttur. Obezitenin tedavisinde öncelikle diyet ve egzersiz önerilmekte olsa da birçok hastada yeterli olmamaktadır. Bu bağlamda birçok ilaç tedavisi alternatiflerinin yanında son yıllarda yaygınlaşan metabolik cerrahi yöntemleri de uygulanmaktadır. Obezite cerrahisinde Sleeve Gastrektomi(SG), Ayarlanabilir Gastrik Band(AGB), Roux-en-Y Gastrik Bypass(RYGB), Biliopankreatik diversiyon ± duedonal switch(BPD ± DS), Mini Gastrik Bypass(MGB) gibi metabolik cerrahi yöntemleri kullanılmaktadır. Obezite cerrahisi hayat tarzı değişikliği için obez bireylere bir fırsat oluşturmanın dışında obezite açısından küratif bir tedavi olarak görülmemelidir. Cerrahi sonrasında hastaların bir kısmında 1-5 yıl içinde yaklaşık %15-20 oranında kilo geri almaları bildirilmektedir. Neuromedin U (NmU) molekülünün beyin-bağırsak sistemi üzerinde olan etkisi üzerinde çok çalışma yapılmış olup enerji homeostazı, fiziksel aktivite artışı ve kilo kaybı üzerindeki olumlu etkileri gösterilmiştir. Pegile NmU verilen farelerde kalıcı kilo kaybı olduğunun gösterilmesi obezite tedavisinde bu molekülün kullanılabileceği yönünde umutlar doğurmuştur. Obezite düzeyi ile serum NmU seviyeleri arasında negatif korelasyon olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Obezite Cerrahisi sonrasında kilo alımları ile NmU düzeyleri arasında ilişkiyi değerlendiren literatürde çalışma mevcut değildir. Bu çalışmamızda obezite cerrahisi sonrasında tekrar kilo alımı ile serum NmU düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçladık. Yöntem ve Gereç: Çalışmaya en az bir yıl öncesinde obezite cerrahisi geçirmiş olan ve belirlenen çalışma kriterlerine uyan 175 tane katılımcı dahil edildi. Hastalar ulaşılan en düşük kilo sonrasında verilen kilonun %15 kadarını geri alıp almamasına göre tekrar kilo alan ve almayan olarak iki gruba ayrıldı. Katılımcıların cerrahi sonrasındaki güncel antropometrik ölçümleri, cerrahi işlem üzerinden geçen süreler, yapılan cerrahi işlemin tipi, cerrahi öncesi kilo ve bariyatrik cerrahi sonrası ulaşılan en düşük kilolarının kayıtları yapıldı. Ardından 8 saatlik açlık sonrası venöz kan örneği alınarak serum NmU düzeyi ve vitamin B12, folik asit, açlık kan şekeri, karaciğer fonksiyon değerleri, tam kan değeri, serum kolesterol düzeyleri ölçümü yapıldı. Verilerin toplanmasından sonra kilo alan ve almayan gruplar arasında serum NmU düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Kilo alan ve almayan grupta yaş ortalaması sırasıyla 45,5(minimum:25-maksimum:60) ve 44(minimum:23-maksimum:66) olarak belirlendi. Evli olanların %46 kadarının geri kilo alımı varken, bekar olanların %47 kadarında geri kilo alımı izlendi. SG amaliyatı geçirenlerin %52'sinde geri kilo alımı gözlenirken RYGB geçirenlerin %36'sında geri kilo alımı gözlendi. Cerrahi üzerinden geçen süre ortalaması kilo alımı olanlarda 4 yıl iken kilo alımı olmayan grupta 3 yıl olarak belirlenmiş olup aralarında ters yönde anlamlı istatiksel fark saptandı (p<0,001). Tüm katılımcıların cerrahisi öncesi ve sonrasındaki vitamin B12 ve folik asit ortalama seviyeleri incelendi. Sırasıyla ameliyat öncesinde 304 pg/L(91-1301) ve 7 pg/L(1,60-20) iken amaliyat sonrası değerleri 248 pg/L(105-2000) ve 6 pg/L(2,10-20) olarak ölçüldü. Cerrahi işlem öncesi ve sonrası arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p değeri sırasıyla: <0,001 ve 0,001). İki ayrı grup olarak incelendiğinde ise SG geçiren hasta grubunun cerrahi öncesi ve sonrasındaki ortalama vitamin B12 ve folik asit düzeyi değişim miktarları sırasıyla 15 pg/L ve 20 pg/L iken GB geçiren hasta grubunun ise sırasıyla 17 pg/L ve 0,7 pg/L olarak saptandı. Cerrahi yöntemleri arasında her iki parametre seviyelerinin değişimi açısından anlamlı fark olmadığı görüldü (sırasıyla p değerleri: 0.94 ve 0,066). Operasyon sonrası ortalama kilo kaybı iki grup arasında sırasıyla 48 (±16) kg ve 47 (±15) kg olarak bulunup istatiksel anlamlılığa ulaşmadığı görüldü(p:0,84). İki grup arasında ortalama serum NmU düzeyleri sırasıyla 6,50(3,20:53,50) ve 6,13(1,82:43,19) olup kilo alan grubun ortalama değeri daha yüksek olsa da tekrar kilo alımı ile serum NmU düzeyleri arasındaki ilişki istatiksel anlamlılığa yansımadı (p:0,108). Yapılan cerrahi işlem tipi ile tekrar kilo alımı arasında anlamlı bir ilişki saptadık (p:0,033). Kilo alımı gözlenen grupta tedavi öncesi ölçüme göre PLT düzeyinde %3,84 düzeyinde artış gözlenmiş, kilo alımı gözlenmeyen grupta ise tedavi öncesine göre %8,03 düzeyinde azalma gözlenmiştir(p:0,013). Kilo alımı gözlenen grupta tedavi öncesi ölçüme göre nötrofil düzeyinde %6,73 düzeyinde azalma gözlenmiş, kilo alımı gözlenmeyen grupta ise tedavi öncesine göre %21,94 düzeyinde azalma gözlenmiştir(p:0,003). Kilo alımı gözlenen grupta tedavi öncesi ölçüme göre trigliserid düzeyinde %14,37 düzeyinde azalma gözlenmiş, kilo alımı gözlenmeyen grupta ise tedavi öncesine göre %38,33 düzeyinde azalma gözlenmiştir(p<0,001). Kilo alımı gözlenen grupta tedavi öncesi ölçüme göre insülin düzeyinde %15,33 düzeyinde azalma gözlenmiş, kilo alımı gözlenmeyen grupta ise tedavi öncesine göre %38,50 düzeyinde azalma gözlenmiştir(p:0,025). Sonuç: Çalışmamızda obezite cerrahisi geçirmiş olan hastaların tekrar kilo alımı ile serum NmU düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptayamadık. Anahtar kelimeler: Bariyatrik Cerrahi, Kilo Alımı, Neuroedin U