Mitral kapak replasmanında sternotomi, minimal invaziv (torakotomi ile) ve robotik cerrahi yaklaşımlarının kısa ve orta dönem sonuçlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHARREM EMRE ÖZDAŞ
Danışman: Celalettin GÜNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte mitral kapak cerrahisinde minimal invaziv yöntemler tüm dünyada kullanılmaya başlamıştır. Minimal invaziv yaklaşımlar ile operasyon sonrası hastane kalış süresinin kısalması, hastaların günlük hayata erken dönebilmesi ve operasyonel kesilere ait kozmetik kaygıları azaltması hedeflenmektedir. Bu tez çalışmasında kliniğimizde rutin olarak uygulanan standart sternotomi, robotik ve torakotomi ile minimal invaziv mitral kapak replasmanının kısa ve orta dönem sonuçlarını karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza kliniğimizde 2016-2023 yılları arasında izole mitral kapak hastalığı nedeniyle mitral kapak replasmanı yapılan 155 hasta dahil edilmiştir. Hastalar sternotomi ile mitral kapak replasmanı (s-MVR grubu, n=41), torakotomi ile minimal invaziv mitral kapak replasmanı (t- MVR grubu, n=44) ve robotik mitral kapak replasmanı (r- MVR grubu, n=70) şeklinde üç gruba ayrılmıştır. Hastaların preoperatif demografik bilgileri (yaş, cinsiyet, beden kitle indeksleri vb.), komorbiditeleri (hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, astım, kronik böbrek yetmezliği vb.) intraoperatif değişkenleri (total perfüzyon süreleri, x-klemp süreleri), postoperatif takipleri (entübasyon süreleri, drenaj miktarları, revizyon, kan ürünü ihtiyacı, pace maker ihtiyacı, biyokimyasal sonuçlar vb.), taburculuk sonrası ekokardiyografi , biyokimyasal sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Her üç hasta grubunda demografik verilerde ve preoperatif komorbiditeleri arasında istatistiksel anlamda fark izlenmedi. s-MVR grubunda 25'i (%60,9) kadın, 16'sı (%39,1) erkek olmak üzere toplam 41 hasta, t-MVR grubunda 29'u (%65,9) kadın, 15'i (%34,1) erkek olmak üzere toplam 44 hasta ve r-MVR grubunda 47'si xi (%67,1) kadın, 23'ü (%32,9) erkek hasta olmak üzere toplam 70 hasta ameliyat edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 56,3 ±12,1, beden kitle indeksleri 28,1 ±4,7 olarak bulunmuş olup gruplar arası anlamlı fark izlenmedi. X-klemp süreleri s-MVR grubunda 86 dk; t-MVR grubunda 81 dk; r-MVR grubunda 108 dk olmak üzere robotik cerrahide yüksek olarak izlendi. Ortalama total perfüzyon süreleri s-MVR grubunda 124 dk; r-MVR grubunda 161 dk; t-MVR grubunda 125 dk olmak üzere yine robotik cerrahide yüksek olarak izlendi. s-MVR grubunda ortalama drenaj miktarı 300 ml olarak bulunurken; r-MVR ve t-MVR gruplarında ortalama drenaj 200 ml olarak bulundu ve sternotomi grubunda istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptandı. Postoperatif ilk 24 ve 48 saat kreatinin düzeyleri arasında gruplar arasında istatisksel olarak anlamlı fark bulunmazken üre, ALT ve AST düzeylerinde robotik cerrahi grubunda istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptanmıştır. Postoperatif AF r-MVR grubunda diğer her iki gruba karşı da istatistiksel anlamlı şekilde daha fazla görülmüştür. Postoperatif eritrosit ve TDP transfüzyonu açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, trombosit transfüzyonu miktarı tMVR grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla bulunmuştur. Gruplar arasında entübasyon süresi, postoperatif ilk 24 saatteki idrar miktarı ve yoğun bakımda kalış süresi açısından istatistiksel anlamlı bir fark bulunmazken, t-MVR grubunda hastanede yatış süresi daha kısa olmuştur. s-MVR'de 1 (%2.4), t-MVR'de 3 (%6,8) ve r-MVR'de 5 hasta (%7,1) yaşamını yitirmiş olup s-MVR grubundaki daha az mortalite oranı istatistiksel olarak anlamlı farka ulaşmamıştır (p=0,56). Benzer şekilde, s-MVR'de 1 (%2,4), t-MVR'de 4 (%9,1), r-MVR'de 9 hastaya (%12,9) postoperatif kanama nedeni ile revizyon cerrahisi uygulanmış olup s-MVR grubundaki daha az revizyon oranları istatistiksel olarak anlamlı farka ulaşmamıştır (p=0,38). Yara yeri enfeksiyonu ve SVO gibi komplikasyonlar ve postoperatif ejeksiyon fraksiyonu oranlarında gruplar arasında istatistiksel anlamlı bir fark izlenmemiştir. Sonuç: Bu tez çalışmamızın sonuçlarına göre, robotik MVR cerrahisinde postoperatif hepatik ve renal fonksiyonları etkileyecek şekilde x-klemp ve CPB süreleri uzun bulunmuştur. Robotik cerrahi grubunda total perfüzyon ve kross klemp sürelerinin uzun olması nedeniyle hastaların biyokimyasal parametrelerinde artış gözlenmiş ve xii postoperatif dönemde yakın takip gerektirdiğinden hastane yatış süresindeki beklenen kısalmayı sağlayamamıştır. Yara yeri enfeksiyonu açısından sternotomi aleyhine bir sonuç saptanmamıştır. Gruplar arasında yoğun bakımda kalış süreleri benzer olmakla birlikte t-MVR grubunda hastanede yatış süreleri daha kısa olmuştur. Sternotomi grubunda drenaj miktarı daha fazla olmakla birlikte t-MVR grubunda daha fazla trombosit transfüzyonu yapılmış; kanama nedenli revizyon açısından gruplar arasında fark saptanmamıştır. Sonuç olarak estetik kaygıları ön planda olan hastalarda mitral kapak replasmanında hastanede yatış süresini de kısaltması nedeniyle torakotomi ile minimal invazif yaklaşım standart sternotomi ile yaklaşıma alternatif olarak tercih edilebilir. Anahtar kelimeler: Robotik cerrahi, sternotomi, minimal invaziv cerrahi, mitral kapak replasmanı