Erişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM NUR BAŞARAN ÖZCAN
Danışman: Emin PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, erişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri ile sosyal medya bağımlılığı (SMB) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel ve anket türündedir. Araştırmanın evrenini İstanbul Kadıköy Merdivenköy Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuştur. Basit örnekleme yöntemiyle hesaplanan örneklem büyüklüğü 335 olup, çalışma 363 kişi ile tamamlanmıştır. Veriler; araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik anket, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Normal dağılım varsayımı sağlandığından parametrik testler kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Cinsiyete göre SMB'nin çatışma alt boyutunda erkeklerin puanları kadınlardan anlamlı düzeyde yüksektir. Medeni duruma göre, bekar/boşanmış bireylerin hem DEHB toplam puanları hem de SMB toplam ve alt boyut puanları evli bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Sosyal medya kullanım süresi arttıkça DEHB alt boyutları, DEHB toplam puanı ve SMB toplam ve alt boyut puanlarında anlamlı artış saptanmıştır. Psikiyatrik tanı ve ilaç kullanımı olan bireylerin DEHB alt boyutları ve toplam puanları, olmayanlara göre anlamlı derecede yüksektir. Ailede psikiyatrik hastalık veya DEHB öyküsü bulunan bireylerin hem DEHB hem de SMB toplam ve alt boyut puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. DEHB ve SMB ölçekleri arasındaki korelasyon analizlerinde tüm ilişkilerin pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Çoklu regresyon analizinde, DEHB toplam puanı SMB toplam puanının anlamlı bir açıklayıcısı olarak belirlenmiştir. SMB ve alt boyutlarının birlikte ele alındığı model DEHB toplam puanını anlamlı düzeyde açıklamakta, fakat tekil alt boyutlar bağımsız değişken olarak bulunmamıştır. Sonuç: Erişkin bireylerde DEHB belirtileri ile SMB arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Sosyal medya kullanım süresinin artması hem DEHB belirtilerinin hem de SMB düzeyinin yükselmesiyle ilişkilidir. Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dikkat eksikliği, Hiperaktivite bozukluğu, Sosyal medya