Hiperemezis gravidarum tanılı gebelerde süperoksit dismutaz seviyeleri ve hastalığın şiddetiyle korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İDİL AKALIN KADIRHAN
Danışman: Yusuf ÜSTÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, hiperemezis gravidarum (HG) tanısı alan gebelerde serum süperoksit dismutaz (SOD) düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin hastalık varlığı ile klinik şiddeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ayrıca, SOD düzeylerinin HG tanısındaki ayırt edici değerini ortaya koymak ve hastalık patofizyolojisindeki potansiyel rolünü irdelemek hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 20.06.2025-30.08.2025 tarihleri arasında yürütülen, prospektif vaka-kontrol tasarımına sahip bir klinik araştırmadır. Araştırma için 18.06.2025 tarihli 2025/552 sayılı etik kurul onayı alınmış olup tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam temin edilmiştir. Çalışmaya, gebeliğin ilk yarısında HG tanısı almış 44 gebe ile benzer gestasyonel haftada olup herhangi bir hastalık öyküsü bulunmayan 44 sağlıklı gebe dahil edilmiştir (n=88). HG tanısı, Amerikan Kadın Doğum ve Jinekoloji Derneği (ACOG) kriterlerine göre;şiddetli bulantı kusma ile birlikte, %5'ten fazla kilo kaybı, günde üçten fazla kusma atağı, ketonüri veya elektrolit-asit baz bozukluklarından en az birinin bulunması ile konulmuştur. Dışlama kriterleri; çoğul gebelik, sistemik hastalıklar (endokrin, gastrointestinal, nörolojik, psikiyatrik vb.), ilaç kullanımı, sigara veya alkol tüketimi gibi HG'ye eşlik edebilecek diğer nedenleri kapsamaktadır. Dahil edilen gebeler 18– 35 yaş aralığında, nullipar ve vücut kitle indeksi (BMI) 0,05). İki grup SOD seviyeleri açısından karşılaştırıldığında HG grubunda serum SOD seviyeleri, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük izlendi (182,02 ng/ml vs. 210,42 ng/ml; p=0,002).Yapılan ROC analizi sonucunda SOD için 183,13 ng/ml cut-off değeri belirlendi; bu değer ile %90,9 sensitivite ve %52,3 spesifite elde edildi (AUC=0,689; p=0,002). HG'li gebeler PUQE skoruna göre hafif, orta ve şiddetli olarak sınıflandırıldı.Üç grup yaş, boy, kilo, BMI ve gebelik haftası açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Üç grup SOD seviyeleri açısından karşılaştırıldığında SOD seviyelerinin, şiddet arttıkça istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaldığı saptandı (p 0,05). SONUÇ: Bu çalışma, HG tanılı gebelerde serum SOD düzeylerinin anlamlı derecede düşük olduğunu ve bu azalmanın hastalık şiddeti ile ilişkili olduğunu göstermektedir. ROC analizi ile belirlenen cut-off değeri, SOD'un HG tanısında yüksek duyarlılıkla kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Bulgular, SOD'un HG'nin oksidatif stresle ilişkili patofizyolojisinin anlaşılmasında ve hastalık şiddetinin değerlendirilmesinde potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini desteklemektedir. Daha geniş örneklemli, prospektif ve çok merkezli çalışmalarla bu bulguların doğrulanması, SOD'un klinik kullanım potansiyelini güçlendirecektir. Anahtar Kelimler: Hiperemezis Gravidarum, SOD, PUQE Skoru, Ketonüri, Gebelik