Kolonoskopi yapılacak hastalara öğrenileni geri anlatma metodu ile verilen eğitimin bağırsak temizliğine, konfor ve anksiyete düzeyine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA KURAL
Danışman: Hatice AYHAN
Özet:Bu araştırmanın amacı, kolonoskopi yapılacak hastalara öğrenileni geri anlatma yöntemi ile verilen eğitimin bağırsak temizliği, konfor ve anksiyete düzeyi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, Ocak 2026 – Mart 2026 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin endoskopi ünitesinde çift kör randomize kontrollü klinik bir çalışma olarak yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 128 hasta dahil edilmiş ve katılımcılar müdahale (n=64) ve kontrol (n=64) grubu olmak üzere iki gruba randomize edilmiştir. Müdahale grubuna broşürle verilen standart eğitime ek olarak öğrenileni geri anlatma yöntemi ile yapılandırılmış eğitim verilmiş, kontrol grubuna ise standart eğitim uygulanmıştır. Araştırma verileri; Bağırsak Eğitimine Uyum Formu, Boston Bağırsak Hazırlık Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği ve Genel Konfor Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, müdahale grubunda Boston Bağırsak Hazırlık Ölçeği, bağırsak hazırlık düzeyinin toplam ve segmental puanlar açısından kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p 0.05). Bununla birlikte her iki grupta da işlem sonrasında durumluk anksiyete düzeyinde anlamlı azalma olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç olarak, öğrenileni geri anlatma yöntemi ile verilen eğitimin kolonoskopi öncesi bağırsak hazırlık kalitesini artırmada etkili olduğu görülmüştür. Anksiyete ve konfor düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi saptanmamakla birlikte, yöntemin hasta eğitimi ve uyumunu artırmada önemli bir yaklaşım olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda öğrenileni geri anlatma yönteminin kolonoskopi planlanan hastalarda kullanılması önerilmektedir.