Hemipleji rehabilitasyonunda nöromuskuler elektrik stimülasyonu ve ayna tedavisinin etkinliklerinin değerlendirilmesi; prospektif, randomize, kontrollü, tek kör çalişma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA YEŞİL
Danışman: Meliha KASAPOĞLU AKSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada subakut inmeli hastalarda ayna ile verilen NMES tedavisinin üst ekstremite motor ve fonksiyonel gelişimine, spastisite, anksiyete, depresyon, bilişsel fonksiyon ve günlük yaşam aktiviteleri ve nöropatik ağrı üzerine tek başına nörofizyolojik tedavi yaklaşımları ya da NMES uygulamalarına ek bir fayda getirip getirmediğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi FTR kliniğinde ayaktan ve yatarak rehabilitasyon alan subakut inmeli 45 hasta alındı. Ayna grubundan 1 hasta tedavi sırasında 2. İnmeyi geçirmesi sebebiyle, NMES ve ayna-NMES kombine gruptan 1'er hasta tedavi red vermesi sebebiyle çalışmadan ayrıldı. Tüm hastalara konvansiyonel rehabilitasyon tedavi uygulandı. Buna ek olarak 1. gruba 30 dk boyunca uygulayıcı tarafından gerçek ayna karşısında sağlam üst ekstremiteye tüm yönlerde EHA egzersizi içeren ayna terapisi uygulandı. 2. gruba hemiplejik kola 30 dk 2 kanallı NMES uygulandı. 3.gruba ise uygulayıcının görsel veya işitsel uyaranlar ile senkronize edeceği sağlam ekstremiteye gerçek ayna karşısında 30 dk boyunca tüm yönlerde EHA egzersizi, paretik üst ekstremiteye 30 dk sure NMES tedavisi birlikte uygulandı. Hastaların yaş, cinsiyet, etiyoloji, dominant taraf, inme sonrası geçen süre, eşlik eden ek hastalıklar olmak üzere demografik verileri sorgulandı. Hastalara tedavi başlangıcında ve bitiminde omuz, dirsek, el bileği eklemlerine aktif olarak goniometre ile EHA ölçümü, dinamometre ile el kavrama fonksiyon ölçümü, Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği (FMD), Modifiye Tardieu Skalası, Modifiye Ashworth Skalası (MAS), Hastane Anksiyete-Depresyon Skalası (HADS), Mini-Mental Test, Numerik Rating Skala, Pain Detect, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Brunnstrom Evrelemesi, İdeomotor Apraksi Testi değerlendirildi. Bulgular: gruplar arasında demografik veriler ve değerlendirme parametreleri açısından tedavi öncesi gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Tedavi sonrası değerlerin grup içi karşılaştırılmasında her 3 grubunda da FMD skorlarında, Brunnstrom değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla p 0.05). Hastaların gruplar arası aktif EHA TÖ-TS fark skorları değerlendirildiğinde; omuz abdüksiyonunda Grup 3 lehine istatistiksel olarak anlamlı iyileşme tespit edilirken (p 0.05). Sonuç: Çalışmamız konvansiyonel tedaviye ek olarak uygulanan ayna tedavisinin, NMES tedavisinin ve ayna-NMES kombine tedavisinin motor fonksiyonlar, spastisite, aktif EHA, GYA, bilişsel skorlar, ağrı ve anksiyete skorları üzerinde anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir. Ancak ayna-NMES kombine tedavinin aktif omuz abduksiyonunu arttırması dışında diğer tedavilere üstün olmadığını saptadık. Fakat bu konuyla ilgili olarak daha çok vaka ile çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: İnme, Ayna tedavisi, NMES tedavisi, Üst ekstremite motor fonksiyonları, Günlük yaşam aktivitesi, Aktif eklem hareket açıklığı