Polikliniğe başvuran hastaların tamamlayıcı, alternatif ve modern tıp uygulamalarına karşı tutumu


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA CEREN TATAR HASHHASH

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin geleneksel sağlık hizmetleri ve tamamlayıcı tıbba yönelik tutumlarını belirlemek, bütüncül sağlık anlayışına olan eğilimlerini değerlendirmek ve doktor-hasta ilişkisinde yaşanan sorunları ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veriler yapılandırılmış anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini belirleyen soruların yanı sıra, hangi Tamamlayıcı tıp yöntemlerini kullandıklarını belirleyen bir form ve sağlık hizmetlerinden memnuniyetlerini, bütüncül sağlık anlayışına yönelik görüşlerini, doktor-hasta iletişimini, tamamlayıcı tıbba olan tutumlarını ve sağlık davranışlarını ölçen toplam 27 maddeden oluşan CACMAS soruları yer almaktadır. Veriler, ortalama ve standart sapma değerleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçları, katılımcıların eğitim düzeyi, gelir seviyesi ve meslek grubu ile tamamlayıcı tıp kullanma durumu arasında anlamlı ilişki göstermiştir. Ayrıca sonuçlar, katılımcıların sağlığın ruhen, bedenen ve zihnen bir bütün olarak ele alınması gerektiği görüşüne güçlü bir şekilde katıldıklarını göstermiştir (ort: 5,99). İnsan bedeninin kendi kendini iyileştirebileceği ve sağlık profesyonellerinin bu süreci desteklemesi gerektiği fikri yüksek düzeyde benimsenmiştir (ort: 5,25). Enerji ve denge temelli sağlık kavramları orta-yüksek düzeyde benimsenmiştir. Katılımcılar genel olarak doktorlarına güvendiklerini ve aldıkları hizmetten memnun olduklarını belirtmelerine rağmen, yüksek oranda olmasa da, kimi katılımcıların doktor-hasta iletişiminde sorunlar yaşadığı tespit edilmiştir. Doktorların yeterli zaman ayırmaması (ort: 2,96), iletişim güçlükleri (ort: 2,62) ve hastaların sorunlarının tam olarak anlaşılmaması (ort: 2,78) , ortalaması orta-düşük olsa da, karşılaşılan problemler arasındadır. Tamamlayıcı tıbba yönelik tutumlar genel olarak olumlu olmakla birlikte dengeli bir yaklaşım sergilenmiştir. Bazı katılımcılar tamamlayıcı tıbba karşı olan bilgi eksikliği nedeniyle tercih etmeyebilmektedir. Katılımcılar tamamlayıcı tıbbın modern tıp için faydalı unsurlar içerdiğine inanmakta (ort: 4,92), ancak tamamlayıcı tıbbın v modern tıptan daha etkili olduğu konusunda temkinli davranmaktadırlar (ort: 3,53). Standart sapma değerleri, özellikle tamamlayıcı tıbbın etkinliği konusunda toplumda heterojen görüşler bulunduğunu ortaya koymuştur. Sonuç: Bulgular, toplumun bütüncül bir sağlık yaklaşımına güçlü bir eğilim gösterdiğini, ancak bu eğilimin geleneksel tıbbi hizmetleri reddetme anlamına gelmediğini ortaya koymaktadır. Katılımcılar, modern tıp ile tamamlayıcı tıbbın birbirini tamamlayıcı bir şekilde sunulduğu, bütüncül ve hasta merkezli bir sağlık hizmeti beklemektedirler. Doktor-hasta iletişiminin iyileştirilmesi, muayene sürelerinin artırılması, sağlık profesyonellerinin ve toplumun tamamlayıcı tıp konusunda bilgilendirilmesi ve bütüncül tıp yaklaşımının sağlık sistemine entegre edilmesi önerilmektedir. Tamamlayıcı tıp uygulamalarının bilimsel olarak değerlendirilmesi, standartlarının belirlenmesi ve düzenlenmesi için yasal çerçevelerin oluşturulması gerekmektedir. Bu çalışma, sağlık politikası yapıcılarına ve sağlık hizmeti sunucularına hasta beklentilerini anlamada ve hizmet kalitesini artırmada yol gösterici bulgular sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tamamlayıcı tıp, alternatif tıp, bütüncül sağlık, sağlık tutumları