Yeni tanı konulan delta negatif kronik Hepatit B hastalarında oral medikal tedavinin kardiyometabolik risk faktörlerine venoninvaziv fibrozis skorlarına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL LEVENT
Danışman: Elif YORULMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kronik hepatit B (KHB), dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyebilen ve siroz, hepatoselüler karsinom gibi hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Güncel klinik yaklaşımında, antiviral tedavi ile viral replikasyonun baskılanması ve hastalığın ilerlemesinin durdurulması hedeflenmektedir. Entekavir ve tenofovir disoproksil, bu amaçla yaygın olarak kullanılan ve uzun süreli güvenilirliği kanıtlanmış nükleozid analoglarıdır. Son yıllarda, antiviral tedavi altındaki KHB hastalarında yalnızca virolojik yanıt değil, aynı zamanda tedavinin sistemik etkileri de değer kazanmaya başlamıştır. Özellikle insülin direnci, abdominal obezite, dislipidemi gibi kardiyometabolik bozuklukların, karaciğer fibrozisi ve yağlanma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ancak entekavir ve tenofovir tedavilerinin bu parametreler üzerindeki etkilerini izleyen karşılaştırmalı prospektif çalışmalar henüz sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, delta hepatit negatif kronik hepatit B hastalarında entekavir ve tenofovir disporoksil tedavisinin 6. ve 12. aylardaki; kardiyometabolik risk faktörleri ve noninvaziv fibrozis skorları [Aspartat aminotransferaz / trombosit oranı indeksi (APRI), Fibrozis-4 indeksi (FIB-4)] açısından karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya entekavir ve tenofovir disoproksil (TDF) tedavisi başlanan 64 hasta alındı. Hastaların demografik bilgileri kayıt edildi. Bel çevresi, vucut kitle indeksi (VKI), karaciğer enzimleri, lipid profili, açlık glukozu ve insülin düzeyleri tedavi başlangıcında, 6. ve 12. aylarda kaydedildi. Aterojenik indeksler [Aterojenik plazma indeksi (AIP), Castelli Risk Oranı-1(CRR-1), Aterojenik katsayı (AC)] ve noninvaziv fibrozis skorları (APRI ve FIB-4) skorları hesaplandı. Tedavi öncesi ve sonrası değerler hem grup içi hem de gruplar arası karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 64 hasta dahil edildi. Tedavinin 6. ve 12. ayında entekavir ve tenofovir grubunda APRI skorunda anlamlı azalma saptandı. FIB-4 skorunda her iki grupta 6. ayda değişiklik olmazken, 12. ayda anlamlı dercede azalma saptandı. Kardiyometabolik parametreler açısından, 6. ayda entekavir grubunda CRRI ve AC değerlerinde artış saptanırken, TDF grubunda anlamlı değişim izlenmedi. Lipid profili değerlendirildiğinde, 6. ayda TDF grubunda total kolesterol ve LDL kolesterol düzeylerinde anlamlı azalma gözlenmiş, ancak bu etki 12. ayda saptanmamıştır. .Entekavir grubunda ise 12. ayda trigliserid düzeylerinde grup içi anlamlı artış saptanmıştır. Glukoz metabolizması ve insülin düzeyleri açısından her iki grupta da takip süresince anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir. On ikinci ayda bel çevresi entekavir grubunda artış gösterirken VKI TDF grubunda artış göstermiştir. Sonuç: KHB hastalarında entekavir ve TDF tedavileri, non-invaziv fibrozis skorlarında iyileşme ile ilişkili bulunmuştur. Kardiyometabolik risk indekslerindeki değişimler tedavi türüne ve takip süresine göre farklılık göstermektedir. Bu bulgular, antiviral tedavinin virolojik etkinliğinin yanı sıra kardiyometabolik etkilerinin de uzun dönem izlemlerde dikkate alınması gerektiğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: APRI, entekavir, FIB-4, kardiyometabolik risk, kronik hepatit B, tenofovir disoproksil