Aile sağlığı merkezine başvuran 18-49 yaş üreme çağındaki kadın hastaların anne sütü ve emzirme hakkında bilgi düzeyi ve emzirme tutumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAİZE KAMİŞ
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Anne sütü, annenin antikorları aracılığı ile bebeğin hastalıklara karşı korunmasını sağlamakta; beslenme bozukluklarının ve gıda kaynaklı enfeksiyonların prevalansını azaltmaktadır. Bu nedenle DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) bebeğe doğum sonrası en erken dönemde anne sütü verilmeye başlanması ve anne sütünün ilk altı ay tek başına, iki yaşına kadar ek besinlerle birlikte verilmesini önermektedir. Çalışmamızda: 1. 18-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınların anne sütü ile ilgili bilgi ve tutumlarını incelenmesi ve buna etki eden faktörlerin belirlenmesi. 2. Başarılı bir emzirme için sadece başlatılması değil, sürdürebilir de olması gerekir. Emzirmenin sürdürülebilir olması açısından eksiklerin saptanması ve gereken eğitim stratejilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız tek merkezli, kesitsel ve anket çalışması olarak düzenlenmiştir. 2 Ocak 2020-30 Nisan 2020 tarihleri arasında İstanbul ili Ataşehir ilçesi Ataşehir Aile Sağlığı Merkezi 34.03.066 Aile Hekimliği Birimine herhangi bir nedenle poliklinik hızmeti için başvuran kesin kayıtlı 18-49 yaş arası 205 katılımcı dahil edildi. Hastaların anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeylerini değerlendiren 2 ayrı anket çalışması hastalarla yüz yüze görüşülerek dolduruldu. İlk ankette anne sütü genel bilgi düzeyi puanı verilen doğru yanıtlara göre 100 lük sisteme çevrilerek hesaplandı (0 en düşük, 100 en iyi bilgi düzeyi). İkinci ankette emzirme bilgi düzeyi puan dağılımları gruplanarak değerlendirildi. Gruplarda bebeğe verilen ilk besin ve kolostrum hakkında, anne sütünün yeterli verilme süresi hakkında, emzirmenin bebeğe faydaları, doğru emzirme yöntemi , emzirmenin anne açısından faydaları ile emzirmeye etki eden negatif faktörleri içeren sorular yer almaktaydı. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 33,78 (min:18, max:49) yıldı. Katılımcıların %67,8'i evli; %50,2'i üniversite mezunu; %57,6'sı orta gelir düzeyine sahip ; %65,4'ünde gebelik öyküsü; %91,8'inde emzirme öyküsü mevcuttu. Katılımcıların çoğuna (%86,8'i) daha önce emzirme hakkında bilgi verilmişti. Katılımcıların anne sütü genel bilgi düzeyi puanı 71,87 ± 17,15'idi. En yüksek doğru cevap oranı '' bebeğe ilk verilmesi gereken besin'' (% 99,5) alanında izlenirken, en düşük doğru cevap oranı'' 0-6 ay bebeğin emzirilme süresi''(%32,2) alanında izlendi. Anne sütü genel bilgi düzeyi puanı üniversite mezunlarında (p 0,05). Katılımcıların emzirme ve anne sütünün faydaları hakkında bilgi düzey puanını gruplara göre dağılımlarını incelediğimizde en yüksek bilgi düzeyi ''Anne sütünün yeterli verilme süresi'' (90,49) alanında izlenirken, en düşük'' Emzirmenin anne açısından faydaları''(58,46) alanında izlendi. Emzirme ve anne sütü hakkında bilgi düzeyi puanı evli olanların (p<0,01), üniversite mezunu olanların (p<0,05) ve daha önce konu hakkında eğitim almış olanları n(p<0,01) yüksek bulundu. SONUÇ: Çalışmamızda katılımcıların ''Anne sütü ve emzirme ''ile ilişkili bilgi düzeylerinin yüksek olduğu ve yeterli süre emzirme eğiliminde oldukları görüldü. Eğitim ve gelir seviyesinin yüksekliği, daha önce ''Anne sütü ve emzirme'' hakkında bilgi almış olmak, bilgi kaynağının sağlık çalışanları olması bilgi seviyesinin artmasına katkı sağlayan faktörlerdir. Emzirmenin sadece başlatılması değil, sürdürülebilir olması için evlilik öncesi danışmanlık hizmetlerinde ''Anne sütü ve emzirme'' konusuna da yer verilmeli ve kamu spotlarını yaygınlaştırarak toplumsal desteğin artması amaçlanmalıdır.