Bebeklerin ilk 6 ayda anne sütü ile beslenmelerine etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET UBEYDE ERKAN
Danışman: Rabia Gönül SEZER YAMANEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmayla bebeklerin ilk 6 ayda anne sütü ile beslenmelerine etki eden faktörlerin incelenmesi, annelerin anne sütü ile beslenme hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve buradan çıkacak sonuçlarla anne sütüyle ilgili yapılacak eğitim çalışmalarına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel anket çalışması Temmuz 2017 ile Aralık 2017 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'ne sağlık hizmeti alımı amacıyla başvuran 200 gönüllü katılımcı ile yapıldı. Etik kurul onayı alındı. Ankette katılımcıların sosyodemografik özellikleri, bebek ve annenin prenatal-antenatal-postnatal dönemdeki medikal bilgileri, postnatal beslenme özellikleri ve süreleri ile annelerin bebeklerin anne sütü ile beslenmesi hakkındaki bilgi düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza kliniğimize sağlık hizmeti alımı amacıyla başvurmuş, altı ayını doldurmuş çocuk sahibi olan 200 anne katılmıştır. Katılımcıların %75,5'i (151) en az altı ay süre ile anne sütü ile beslenmeye devam ederken, %24,5'i (49) altı aydan önce anne sütü ile beslenmeyi sonlandırmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerinden anne yaşı, anne çalışma durumu, gelir düzeyi, anne kökeni ve evdeki birey sayısı faktörleri ile en az altı ay süre ile anne sütü ile beslenme arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bebekte gebelik veya sonraki dönemde hastalık öyküsü olması, sigara kullanımı, bebeğin cinsiyeti, ailedeki çocuk sayısı, kaçıncı çocuk olduğu, emzirne eğitimi, aile bireylerinden görülen teşvik, doğum sonrası emzirmeye başlama zamanı ile de en az altı ay süre ile anne sütü ile beslenme arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Emzirme deneyimi olmayan anne bebeklerinde ve anne eğitim düzeyi düşük olan, mama desteği verilen, ek gıdaya 6.aydan erken dönemde başlanılan, emzik kullanılan, sezaryen doğum öyküsü olan, düşük gebelik haftası ve düşük doğum ağırlığına sahip olan bebeklerde ilk altı ayda anne sütü ile beslenmenin erken sonlandırılması riskinin anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Anketimizin son kısmında yer alan iki soru ile; bebeklerin sadece anne sütü ile beslenilmesi gereken süre ve ne kadar süre boyunca anne sütü ile beslenmeye devam edilmesi gerektiği sorgulanmıştır. 200 katılımcıdan 161(%80)'i ilk soruyu 6 ay olarak doğru cevaplarken; ne kadar süre boyunca anne sütü ile beslenmeye devam edilmesi gerektiği sorusuna ise 164(%82) anne 2 yıl olarak doğru cevap vermiştir. İlk altı aydan önce anne sütü ile beslenmeyi sonlandırmış olan 49 annenin kendilerine göre bu duruma yol açtığını düşündüğü sebepler olarak ilk üç sırada; anne sütü azlığı(28 kez), bebeğin istememesi(12 kez) ve bebeğin yoğunbakım yatışı(10 kez) yer almıştır. Sonuç: Annenin eğitim düzeyi ve gebelik haftası arttıkça ilk altı ayda anne sütü ile beslenmenin erken sonlandırılması azalırken; sezaryen doğum öyküsü olan ve emzik kullanan bebeklerin ilk altı ayda emzirmeyi bırakmaya daha meyilli oldukları saptanmıştır. Emzik kullanımı, anne eğitim düzeyi ve gebelik haftası anne sütü ile beslenmeyi etkileyen faktörler arasında karar ağacında yerlerini almış ve bu sorular ile %82 oranında altı aydan önce anne sütü ile beslenmeyi erken sonlandıranları, %83 oranında anne sütü ile beslenmeye devam edenleri doğru oranda tahmin edebileceğimiz bir yapı ortaya çıkartılmıştır.