Akut bronşiyolit tanısı ile yatan çocuk hastalarda uygulanan inhale bronkodilatatör tedavide jet nebülizatör ile mesh nebülizatörün etkinliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKKAŞ
Danışman: Süleyman BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut bronşiyolit tanısıyla hastane yatışı olan hastalara destekleyici tedavi olarak inhale bronkodilatatör tedavi sıklıkla uygulanmaktadır. Son yıllarda geliştirilen mesh nebülizatör cihazlarla inhale tedavide verilen ilaçları daha küçük partiküller halinde hastaya vererek ilacın akciğerin daha distal hava yollarına etki etmesinin sağlandığı, böylece daha hızlı bir klinik iyileşme ve daha kısa hastane yatışı elde edildiği iddia edilmektedir. Bir tez çalışması olan bu araştırmada mesh nebülizatörlerin jet nebülizatörlere göre daha hızlı klinik iyileşme, daha kısa hastanede yatış süresi ve daha düşük yoğun bakım ihtiyacı sağlayıp sağlamadığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk kliniğinde Eylül 2018 ile Ağustos 2019 tarihleri arasında akut bronşiyolit tanısıyla yatışı yapılan herhangi bir hastalığı olmayan, miadında doğan 1-24 ay arası 75 çocuk hasta çalışmaya alındı. Hastaların fizik muayene bulguları dikkate alınarak yapılan bronşiyolit ağırlık skorlaması 7 olan orta ağırlıktaki bronşiolitli hastalar çalışmaya dahil edildi. Bronkopnömonisi olan, epinefrin dışı nebül tedavisi verilen, ek hastalığı olan hastalar çalışma dışında tutuldu. Klinik veriler hasta epikrizlerinden yararlanılarak retrospektif olarak elde edildi. Hastaların yatışı yapılırken hazırlanan anamnez dosyalarından yaşı, cinsiyeti, ilk 6 ay sadece anne sütü alım öyküsü, anne ve baba arasında akraba evliliği varlığı, evde sigara kullanan ebeveyn varlığı ve ailede atopi öyküsü olması anket formlarına not edildi. Epinefrin nebül tedavisi 0.1 ml/kg/doz olarak eşit sıklıkta verilen hastalar çalışmaya dahil edildi. Randomize olarak iki gruba ayrılan hastaların 40'ı (%53.3) jet nebülizatör ile, 35'i (46.7) mesh nebülizatörle tedavi edildi. Bu iki grubun hastanede yatış süreleri, yatışında, 24. saatinde ve 48. saatinde kaydedilen bronşiyolit ağırlık skoru, kalp tepe atımı, dakika solunum sayısı gibi kriterlere göre tedavi başarısı karşılaştırıldı. Ayrıca her iki gruptaki hastaların nazal sürüntüde viral solunum paneli sonuçları, yatışı sırasında kullanılan tedaviler, akut faz reaktanları karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastalardan alınan viral solunum paneli örneklerinde %37.3 oranında RSV en sık izole edilen viral etken oldu, onu sırasıyla rinovirüs ve parainfluenza izledi. Tüm hastalarda saptanan viral etkenler, yatış sırasında kullanılan tedaviler ve akut faz reaktanları karşılaştırıldığında her iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Bu sonuç her iki grubun homojen olduğunu göstererek çalışmamıza olumlu yönde katkı sağladı. Nebülizasyon türüne göre ayrılan her iki gruptaki hastaların, adrenalin nebül tedavisi öncesi, tedavinin 24. saatinde ve 48. saatinde dakika solunum sayısında, kalp tepe atımı sayısında ve bronşiolit ağırlık skorunda mesh nebülizatör kullanan hastalarda jet nebülizatör kullanan hastalara göre anlamlı derecede azalma saptandı. Hastanede yatış sürelerine bakıldığında jet nebülizatörle inhalasyon tedavisi uygulanan hastaların mesh nebülizatörle tedavi uygulananlara göre daha uzun hastanede yatış süresi olduğu görüldü. Sonuç: Dünyanın bir çok yerinde yetişkin acil servislerde mesh nebülizatörler kullanılarak çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalara göre mesh nebülizatörler, aerosolü akciğerin distal hava yollarına iletme konusunda yüksek bir verime sahiptir. Geleneksel jet veya ultrasonik nebülizatörlerden daha hızlı bir şekilde nebülize olduğundan tedavinin süresini kısaltabilir. Çalışmamızda vaka sayısı az olmakla birlikte, akut bronşiyolit tanısıyla hastaneye yatırılan çocuk hastalarda mesh nebülizatörle inhalasyon tedavisinin akut solunum yetmezliğinde hızlı düzelme sağlayarak ve hastanede yatış süresini kısaltarak mortalite, morbidite ve maliyete olumlu katkı sağlayabileceği kanısına varıldı. Anahtar kelimeler: Bronşiyolit, inhalasyon, epinefrin, nebülizatörler