İnflamatuar bağırsak hastalığı olan hastalarda subklinik ateroskleroz
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAYGISIZ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tüm dünyadaki mortalite ve morbiditeden sorumlu en önemli ve önlenebilir nedenlerden biri aterosklerozdur. Toplum sağlığı açısından hastalığın erken teşhisi için gerekli taramaların yapılması hastalığa bağlı mortalite ve morbiditenin azaltılmasını sağlar. Bu nedenle risk altındaki hasta gruplarının belirlenmesi ve hastalığın gelişimi ve/veya ilerlemesini önleme amacıyla primer ve sekonder korumaya alınması önem arz etmektedir. SLE, RA gibi inflamatuar hastalıklarda artmış risk görülmesi ve bu hasta popülasyonlarında risk açısından daha yakın takipler yapılması ile İBH 'de bu konuda net bir kanıya varılmamış olması bu çalışmayı yapmamıza neden oldu. Çalışmanın sonucuna göre İBH hastalarının ASKVH açısından risk altında olup olmadığı ile ilgili literatüre katkı sağlamayı ve gerekli olması durumunda primer ve sekonder korumaya alınması açısından bu hastaların göz önünde bulundurulmasını amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniklerine başvurmuş; KVH eşdeğeri DM, SVO, PAH, KAH ve dislipidemi nedeniyle statin tedavisi kullanan hastalar dışlandıktan sonra endoskopi ve patoloji bulgularıyla İBH tanısı olan hastalardan koroner arter kalsiyum skoru bakılmış 60 hasta, koroner arter kalsiyum skoru bakılıp HT, VKİ, yaş, cinsiyete göre PSM ile eşleştirilmiş İBH tanısı olmayan 60 kontrol hastası çalışmaya dahil edildi. Hastalar ile yüz yüze görüşülerek yazılı ve sözlü onamları alındı. Araştırmaya dahil edilen hastaların öykülerinde cinsiyet, yaş, boy- kilo bilgileri, sigara kullanımı ve süresi, kronik hastalıkları ve süresi, kullanmış oldukları ilaçları, İBH ilk semptom yılı ve tanı yılı, ekstraintestinal bulguları, İBH klinik semptom bulguları, laboratuvar, endoskopik ve tomografik görüntü verilerinin sonuçları kaydedildi. Bulgular: İBH grubunda agatston ortanca değeri 19,50(IQR:108), kontrol grubunda ise 0(IQR:39) HU'ydu, koroner arter kalsiyum skoruna göre karşılaştırıldığında P=0,016 olarak saptanmış olup İBH grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Ek olarak subklinik ateroskleroz(p=0.043) ve orta yüksek riskli ateroskleroz(p=0.037) varlığı İBH grubunda daha yüksek saptandı. ÜK grubu ile CH grubu arasından koroner arter kalsiyum skoru, subklinik ateroskleroz ve orta-yüksek riskli ateroskleroz durumu açısından gruplar arasında fark saptanmadı. ÜK grubuyla kontrol grubunun koroner arter kalsiyum skoru (agatston) açısından incelemesi yapıldığında 2 grup arasında koroner arter kalsiyum skoru(p=0,020) ve orta-yüksek riskli ateroskleroz varlığı(p=0,032) açısından anlamlı fark mevcutken; subklinik ateroskleroz varlığı(p=0,073) açısından 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Çok değişkenli regresyon analizine göre, yaş (OR: 1,156; %95 GA: 1,062-1,258), sigara paket/yıl (QR:1,057; %95 GA:1,019-1,096), TSH (QR:0,689; %95 GA:0,510-0,931) ve HDL (QR:1,038; %95 GA:1,003-1,074) tüm grupta subklinik ateroskleroz açısından bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Yapılan tek değişkenli regresyon analizinde, yaş (QR:1,125; %<95 GA: 1,050-1,206; p<0,001) ve HDL (QR:1,042; %<95 GA:1,011-1,074; p=0,007) ile subklinik ateroskleroz arasında anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: İBH'nin subklinik ateroskleroz açısından riskinin değerlendirilmesini amaçlayan çalışmamız prospektif, kesitsel ve gözlemsel olarak yapılmıştır. Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler ışığında İBH'nin ateroskleroz açısından artmış riskinin olduğunu söyleyebiliriz. Bununla birlikte hasta sayımızın kısıtlı olması ve hem İBH hem aterosklerozun etyopatogenezinin multifaktöriyel ve çok fazla değişken faktörden etkileniyor olması nedeniyle çalışmamızın sonucunu tüm popülasyona genellemek uygun olmayacaktır. Bu nedenle bu bu konuyla ilgili geniş hasta popülasyonuna sahip daha fazla prospektif ve kohort çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: İnflamatuar bağırsak hastalığı, subklinik ateroskleroz, ateroskleroz, aterosklerotik kardiyovasküler hastalık, koroner arter kalsiyum skoru