Aort cerrahisinde antegrad selektif serebral perfüzyon (ASSP) uygulanan vakalarda sol subklavian arterin klemplenmesinin beyin koruması üzerine etkisi

AYŞE NUR DOĞMUŞ

Aort cerrahisinde antegrad selektif serebral perfüzyon (ASSP) uygulanan vakalarda sol subklavian arterin klemplenmesinin beyin koruması üzerine etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE NUR DOĞMUŞ

Danışman: Ahmet SARITAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Aort cerrahisi,serebral iskemi ve nörolojik komplikasyonlar açısından yüksek risk taşır; bu nedenle güvenilir beyin koruma stratejileri büyük önem arz eder. Antegrad selektif serebral perfüzyon (ASSP), hipotermik dolaşım arresti sırasında serebral dolaşımı sürdürerek bu riski azaltmayı hedefleyen etkili bir yöntemdir. Sol subklavian arterin klemplenmesi veya klemplenmemesi vertebral arter yoluyla posterior serebral dolaşımı etkileyebilir. Amacımız, aort cerrahisi sırasında ASSP uygulanan hastalarda sol subklavian arterin klemplenmesinin beyin korunması üzerindeki etkisini objektif biyobelirteçler ve klinik sonuçlar üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tek merkezli, prospektif ve gözlemsel bir klinik araştırma olarak Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde yürütüldü. Çalışmaya, hastanemizde çıkan ve arkus aort cerrahisi sırasında ASSP uygulanan ardışık 36 hasta dahil edildi. Sol subklavian arter klemplenen hastalar çalışma grubu (n=18) ve klempleme yapılmayan hastalar kontrol grubu (n=18) olarak belirlendi. Tüm hastalarda operasyon sırasında belirli zaman aralıklarında (T1-T5) alınan kan serum örneklerinde Total Antioksidan Seviyesi (TAS), Total Oksidan Seviyesi (TOS), Oksidatif Stres İndeksi (OSI), S100B proteini ve Nöron Spesifik Enolaz (NSE) düzeyleri değerlendirildi. Operasyon süresince aynı zaman aralıklarında Near-infrared spectroscopy (NIRS) verileri kaydedildi. Postoperatif kognitif fonksiyonlar ise majör (pleji,parezi) ve minör (geçici iskemik atak) serebrovasküler olaylarlar olarak iki grupta incelendi. Bulgular: Kontrol grubunda, S100B proteini düzeyi ısınma aşamasında (T5), NSE düzeyi ise ASSP 30. dakikasında (T4) istatiksel olarak anlamlı yüksek tespit edildi (sırasıyla p=0.025 ve p=0.018 ). OSI düzeyleri ve NIRS verilerinde gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. Postoperatif kognitif fonksiyonlar değerlendirildiğinde çalışma grubunda 1 hastada majör,1 hastada minör serebrovasküler olay görüldü (%11.1). Kontrol grubunda ise 1 hastada majör, 2 hastada minör serebrovasküler olay görüldü (%16.7). Sonuç: S100B proteini ve NSE, postoperatif nörolojik olayları öngörmede iyi birer biyobelirteçtir. Sol subklavian arterin klemplenmediği vakalarda, nöron hasarı göstergesi olan biyobelirteç düzeyleri daha yüksek saptandı. Bu sebeple, çıkan ve arkus aort cerrahilerinde ASSP sırasında sol subklavian arterin klemplenmesi beyin korumasına önemli katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Antegrad Selektif Serebral Perfüzyon, Beyin Koruma , S100B proteini, Nöron Spesifik Enolaz, Oksidatif Stres İndeksi