Bipolar bozukluk tanılı hastalarda GLP-1, TNF-α, CRP düzeyleri ve metabolik parametrelerin sendrom şiddeti ile ilişkisinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EVRİM KEÇECİ ŞİMŞEK

Danışman: Erhan KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Bipolar Bozukluk (BB) tanılı hastalarda GLP-1, TNF-α ve CRP düzeylerini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak; bu biyobelirteçlerin sendrom şiddeti (manik ve depresif belirtiler), hastalık özellikleri (süre, epizot sayısı) ve metabolik parametrelerle (glukoz ve lipid profili) olan korelasyonunu incelemektir. Çalışmaya 65 BB tanılı hasta ve 62 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcılara SCID-5-CV, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ) ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) uygulanmıştır. Serum GLP-1 ve TNF-α düzeyleri ELISA yöntemiyle, CRP ve metabolik parametreler (açlık kan şekeri, HDL, LDL, kolesterol, trigliserid) standart laboratuvar yöntemleriyle analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara kullanımı kovaryat olarak kontrol edilmiştir. GLP-1 ve TNF-α düzeyleri hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p < .001). CRP, hasta grubunda başlangıçta yüksek saptansa da, kovaryat kontrollü analizde gruplar arası fark anlamlılığını yitirmiştir. Korelasyon analizlerinde; GLP-1 ile TNF-α arasında pozitif güçlü bir korelasyon; TNF-α ile HDL arasında negatif korelasyon saptanmıştır. GLP-1 düzeylerinin hiçbir metabolik parametre (glukoz, lipidler) ile anlamlı korelasyon göstermediği ve bu düşüklüğün metabolik yükten bağımsız olduğu görülmüştür. Kovaryat kontrollü analizlerde, YMDÖ skorları ile GLP-1 ve TNF-α arasında pozitif korelasyon; HDDÖ skorları ile LDL ve total kolesterol arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. GLP-1 düzeylerinin metabolik parametrelerden bağımsız olarak BB hastalarında düşük seyretmesi, bu molekülün BB patofizyolojisinde bağımsız bir rolü olabileceğini ve nörotrofik destek eksikliğini yansıtabileceğini düşündürmektedir. Düşük TNF-α düzeyleri ilaç etkileriyle, CRP ise daha çok yaşam tarzı faktörleriyle ilişkili görünmektedir.