Merkezi sinir sistemi enfeksiyonu ön tanısı ile izlenen hastalardaki etkenlerin dağılımı ve beyin omurilik sıvısı multipleks PCR panelinin klinik yararlılığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÖZGE DAMAR MIDIK
Danışman: Ayşe BATIREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Multipleks PCR Menenjit/Ensefalit (ME) paneli son yıllarda kullanıma girmiştir ve Merkezi Sinir Sistemi (MSS) enfeksiyonu olan hastalarının hızlı tanısında ve yönetiminde önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir. Biz bu çalışmada hastanemizin Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğinde MSS enfeksiyonu tanısı ile takip ettiğimiz hastalardaki etkenlerin dağılımını, klinik özelliklerini, kullanılan ampirik ve hedefe yönelik tedavi süreçlerini değerlendirmeyi ve Multipleks PCR (M- PCR)'ın bu hastaların tedavilerinin yönetimine ve sağkalıma katkısını araştırmayı amaçladık. Gereç yöntem: Hastanemiz Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniğinde 01 Ocak 2012 – 01 Ocak 2024 tarihleri arasında yatırılarak tedavi edilen MSS enfeksiyonu tanılı hastalar dosya kayıtları ve hastane elektronik bilgi sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Hastalar klinik özelliklerine ve saptanan etkene göre "akut bakteriyel menenjit", "akut meningoensefalit" ve "kronik meningoensefalit" olarak üç tanı grubuna ayrıldı. Tanı amaçlı Multipleks PCR ME paneli çalışılan ve çalışılmayan hastaların demografik özellikleri, kullanılan ampirik ve hedefe yönelik antimikrobiyal tedavi süreleri, hastanede kalış süresi ve mortalite oranları karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 150 hastanın değerlendirildiği bu çalışmada Multipleks PCR ME paneli hastaların %62'sinde (n=94) çalışılmış ve etken saptanma oranı %51 (n=48) bulunmuştur. Sıklık sırasına göre; %13,8 (n=13) Streptecoccus pnemoniae, %11,7 (n=11) Herpes simpleks virüs-1, %6,4 (n=6) Listeria monocytogenes en sık saptanan etkenler olarak gözlenmiştir. Tüm hastalar değerlendirildiğinde, M-PCR ME paneli çalışılan grupta medyan ampirik tedavi süresi beş günden (IQR 1-10) iki güne (IQR 1-5,75) kısalmıştır (p<0.001). Seftriakson kullanım süresinin ise 10 günden (IQR 5-14) beş güne (IQR 2-10) kısaldığı görülmüştür (p<0.001). M-PCR ME paneli çalışılan grupta %69 oranında antimikrobiyal tedavi spektrumunun daraltılması (de-eskalasyon) kararı verilmiş ve bu oran M-PCR ME paneli çalışılmayan gruba göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,0001). Akut bakteriyel menenjit tanı grubundaki hastalarda ise M-PCR ME paneli çalışılan grupta asiklovir kullanım süresinin 5,5 günden (IQR 3-10) bir güne (IQR 1-2,75) kısaldığı gözlenmiştir (p<0,003). M-PCR ME paneli çalışılan ve çalışılmayan gruplar arasında hastanede kalış süresi, toplam antimikrobiyal kullanım süresi, ve 14 ve 30 günlük mortalite oranları karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamız Multipleks PCR ME panelinin MSS enfeksiyonu tanılı hastalarda gereksiz antimikrobiyal kullanımını azalttığını, böylelikle antimikrobiyal yönetişim açısından olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Anahtar kelimeler: Multipleks PCR, menenjit, ensefalit, Merkezi Sinir Sistemi enfeksiyonu, menenjit/ensefalit panel