Acil servise başvuran kafa travmalı hastalarda glasgow koma skalası (GKS), GKS motorkomponent (MGKS) ve tepkisizlik (FOUR) skoru ile prognoz arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜCAHİT ŞENTÜRK
Danışman: Asım KALKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kafa travması gerek ülkemizde gerekse dünyada önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir. Genç nüfusun ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alan travmatik yaralanmaların acil servisteki yönetimi oldukça önem arz etmektedir. Travma hastalarının takip ve tedavilerinde bilinç ve nörolojik muayene bulguları son derece önemlidir. Özellikle yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan hastalardaki bilinç düzeyinin değerlendirilmesinde kullanılan ve prognoz tahmininde rol oynayan skorlama sistemleri mevcuttur. Bu çalışmamızda acil servise kafa travması ile başvuran hastaların hastane yatış, yatış süresi ve prognozunu öngörmede Glasgow Koma Skalası (GKS), GKS Motor Komponent (mGKS) ve FOUR (Full Outline of Unresponsiveness) Skorlarının birbirlerine üstünlüğü olup olmadığını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza kafa travması nedeniyle acile başvuran, 18 yaş ve üzerinde olan, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Hastalar çalışma hakkında bilgilendirildikten sonra, kabul edenlerin onamları alınarak yaş, cinsiyet, komorbid hastalık, kan sulandırıcı ilaç kullanımı gibi bilgileriyle GKS ve FOUR skorları olgu rapor formuna kaydedildi. Hastaların takip ve tedavi sonrasındaki taburculuk, servis veya YBÜ yatış durumu da olgu rapor formlarına kaydedildi. Hastane yatış süreleri ile 24 saatlik, 7 günlük ve 28 günlük sağkalım-mortalite durumları da olgu rapor formlarına kaydedildi. Toparlanan veriler düzenlenerek istatistiksel analiz uygulandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %68.2'si (n=206) erkekti. Yaş ortalaması 48.5 ± 21.7 olarak saptandı. Çalışmamızın sonucunda klinik önemli travmatik beyin hasarını (TBH) doğru saptamada toplam FOUR skorunun sensitivitesi 22.45% spesifitesi 99.6%; FOUR göz yanıtı için sensitivite 20.41% spesifitesi 99.6%; FOUR motor yanıt için sensitivite 18.37% spesifitesi 99.6%; toplam GKS skoru sensitivitesi 22.45% spesifitesi 99.21%; mGKS için sensitivite 18.37% spesifitesi 99.6%; GKS göz yanıtı için sensitivite 16.33% spesifitesi 99,6%; GKS verbal yanıt için için sensitivite 20,41% spesifitesi 99,6% tespit edilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. viii FOUR skorlamasının beyin sapı ve solunum komponentlerinin, hastalarda TBH olup olmadığı ile arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur. Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre klinik önemli TBH'yi öngörmede FOUR skoru, mGKS ve GKS karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bunun yanında, kan sulandırıcı kullanan hastalarda intrakraniyal kanama insidansında herhangi bir artış görülmemiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların hastane yatış süresi ile GKS, mGKS ve FOUR skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Anahtar kelimeler: Glasgow Koma Skalası, Glasgow Koma Skalası Motor Komponent, FOUR skoru