Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi merkez laboratuvarındaki biyokimya analitlerinin kalite belirteçlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERBAY ASUTAY
Danışman: Turan TURHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klinik Laboratuvarlar, hastalıkların tanısı, tedavisi ve takibinde önemli bir yere sahiptir. Hatalı test sonuçları; yanlış tanı, daha ileri tetkikler, gereksiz tıbbi müdahale uygulaması ya da gerekli tıbbi müdahale uygulanmasında gecikmelere yol açabilmektedir. Bu yüzden Tıbbi Laboratuvarlarda doğru ve güvenilir sonuçlar verebilmek için Analitik Kalite Yönetimi gereklidir. İç Kalite Kontrol ve Dış Kalite Kontrol Uygulamaları ile bu süreç yönetilmektedir. Toplam analitik hata(TAH), test sonucuna yansıyan sistematik hata ve rastgele hataların toplamı olarak tanımlanır. Rastgele Hata'nın tahmini, %CV ile yapılırken Sistematik Hata'nın tahmini bias ile yapılmaktadır. Ancak son yıllarda analitik performansların değerlendirilmesinde TAH teorik temelinin yeterli olmadığı ve Analitik Performansı tam olarak belirleyemediği ile alakalı eleştiriler bulunmaktadır. Analitik Kalite Yönetimi kapsamında, Analitik kalite performans değerlendirmesinin yapıldığı diğer benzer uygulamalar gibi, "Altı Sigma" metodolojisi ile Analitik Süreç değişkenlerine odaklı performans değerlendirilmesi yer almaktadır. Süreç değişkenlerine odaklı süreç performansı hakkında bilgi sağlayan istatiksel hesaplamalara dayanan Altı Sigma, bir süreç kalite yönetim aracıdır ve Klinik Laboratuvarlarda, kalite kontrol uygulamalarının tamamlayıcısı olarak kullanılması önerilmektedir. Çalışmamızda, hastanemiz merkez tıbbi biyokimya laboratuvarındaki 2 biyokimya otoanalizöründe çalışılan biyokimya analitlerinin, Ölçüm Belirsizliği, Toplam Analitik Hata ve Altı Sigma gibi analitik kalite belirteçlerinin hesaplanması ve hesaplanan bu değerlerin analitik kalite hedeflerine uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 1. Cihaz için Magnezyum genişletilmiş ölçüm belirsizliği %11,73 (TAAERicos %7,2) ve Sodyum genişletilmiş ölçüm belirsizliği %5,13 (TAAERicos %5) değerleri, izin verilen hata limitinden yüksek olduğu bulunmuştur, diğer analitlerin genişletilmiş ölçüm belirsizliği değerleri izin verilen hata limitlerinin altında kalmıştır. Magnezyum genişletilmiş ölçüm belirsizliği 2. Cihaz için %10,04 (TAAERicos %7,2) sonucunun izin verilen hata limitinden yüksek bulunmuştur, diğer analitlerin değerleri izin verilen hata limitlerinin altında kalmıştır. Magnezyum sonuçlarının Toplam Analitik Hata değeri Temmuz ayının 2. seviyesi %5,93 Toplam İzin Verilen Analitik Hata Limitinin (TAAERicos %7.2) altındadır. Diğer aylara ait TAH değerleri ise, Toplam İzin Verilen Analitik Hata Limitinin (TAAERicos %7.2) üstünde değerler elde edilmiştir. Kolesterol değerleri için Ağustos 1. Seviye %15,87, Ağustos 2. seviye %14,87 ile Eylül 1. Seviye %11,28 değerleri Toplam İzin Verilen Analitik Hata Limitinin (TAAERicos %11) üstünde bulunmaktadır. Total Protein sonuçlarında ise Ağustos ayının 2. Seviyesi %12,98 ile Toplam İzin Verilen Analitik Hata Limitinin (TAAERicos %12) üstünde değer elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Altı Sigma, TAH, Ölçüm Belirsizliği, Analitik Kalite Berlirteçleri