Acil serviste kan transfüzyonu yapılan hastalarda thiol-disülfid homeostazisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELMAS KAYA
Danışman: Melih YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hastalıkların etyolojisinde oksidatif stresin önemli rolü bulunmaktadır. Tiyol grubu içeren bileşikler indirgeyici özellikleri ile oksidatif strese karşı savunmada önemli bir görev üstlenirler. Dinamik tiyol - disülfit homeostazisinin bozulması ise pek çok hastalığın gelişiminde rol oynar. Acil servislerde kan transfüzyonunu çeşitli nedenlerle yapmaktayız. Öncelikli olarak travma ve hemorajik şok durumunda transfüzyon yapmakla birlikte gerek hastanelerin yataklarının dolu olmasından gerekse daha öznel nedenlerle acil servislerde, acil transfüzyonlar haricinde yarı-elektif kan transfüzyonları da yapmak zorunda kalınmaktadır. Transfüzyon işlemi ciddi komplikasyonları nedeni ile yakın hasta takibi gerektiren durumların başında gelmektedir. Transfüzyon sonrası hastaların klinik seyirlerini öngörebilecek spesifik bir veri yoktur. Biz çalışmamızda transfüzyon yapılan hastalarda, thiol disülfit homeostaz ölçümlerinin inflamatuvar bir belirteç olabileceğini düşündük. Böylelikle çalışmamızda acil serviste farklı miktarlarda ve farklı kan ürünleriyle transfüzyon yaptığımız hastalarda oksidatif stres faktörlerinden thiol - disülfit homeostazisinin değerlendirilerek; hastaların oksidatif stres düzeyini ucuz, kolay ulaşılabilir bir biyomarker (thiol- disülfit) ile öngörmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2019 yılı mayıs ve kasım ayları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran; 18 yaş ve üzeri, gebe olmayan, acil serviste alınan anamnez ve fizik muayenede semptomatik olduğu kararı verilen ve bununla birlikte yapılan tetkiklerinde hemoglobin değeri <7g /dl ve/ veya hematokrit <%21 olan hastalar alınmıştır. Çalışmaya alınan 150 hastadan128 hasta değerlendirmeye alınabilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalardan, transfüzyon öncesinde ve transfüzyondan 1 saat sonra sarı kapaklı biyokimya tüpüne thiol-disülfit homeostaz düzeyi çalışılması için kan alınmıştır. Ayrıca hastaların yaş, boy, kilo, bilinen hastalık öyküsü, transfüzyon öncesi laboratuar değerleri, hangi kan ürünü ile tranfüzyon yapıldığı ve transfüzyon miktarı hazırladığımız olgu formlarına kaydedilmiş ve bu toplanan veriler arasında kıyaslama yapılmıştır. Bulgular: Çalışma grubunda acil serviste kan transfüzyonu yapılan, 67(%52.30)'si kadın 61(%47.70)'i erkek olmak üzere ortalama yaş grubu 65.5 olan 128kişilik hasta grubunu değerlendirdik. Hastaların transfüzyondan önce ve sonra native thiol, total thiol ve disülfid değerleri karşılaştırıldığında değerlerde artış olmakla birlikte, p değerleri sırası ile 0.124, 0.103, 0.247 olarak hesaplanmış ve anlamlı istatistiksel değer elde edilmemiştir. Çalışma grubundaki hastalar mevcut kronik hastalıklarına göre bilinen kronik hastalığı bulunmayan, bir kronik hastalığı ve çoklu kronik hastalığı bulunanlar olarak gruplandırılmıştır. Gruplandırılan hastaların transfüzyon öncesi ve sonrası thiol–disülfid parametrelerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır. Aynı şekilde uygulanan transfüzyon ünitesi miktarındaki farklılıklarda karşılaştırıldığında anlamlı veriye ulaşılamamıştır. Sonuç: Çalışmamıza alınan hasta grubunda tranfüzyondan önce ve sonrasındaki 1. saatte yapılan oksidatif stres değerlendirmesinde thioller tarafına veya disülfid tarafına kayma gözlenmemiştir. Kısıtlamalarında göz önünde bulundurularak yapılacak olan geniş çaplı araştırmaların; kolay, ucuz ve hızlı sonuçlanan biyokimyasal bir parametre ile hastalardaki oluşan oksidatif stresi değerlendirerek gereksiz transfüzyondan kaçınılacağı ve komplikasyonları öngörebileceği düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Kan transfüzyonu, oksidatif stres, thioldisülfid, anemi, acil servis