Gestasyonel diyabetes mellitus tanısı almış olan gebelerde serum katepsin D düzeyinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT ÇAĞRI GONCA
Danışman: Murat MUHCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Literatürde diyabeti olan bireylerde serum katepsin D (CTSD) düzeylerinin ve aktivitesinin diyabeti olmayan normal sağlıklı bireylere göre arttığı bildirilmektedir. Biz de bu bilgiden yola çıkarak bu çalışmada, gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanısı alan gebelerde maternal serum CTSD düzeylerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kesitsel vaka-kontrol çalışması olarak tasarlandı. 01/03/2025–01/08/2025 tarihleri arasında, 24–28. gebelik haftalarında yapılan 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) sonucuna göre GDM tanısı alan 44 gebe çalışma grubunu, 75 g OGTT sonucu normal olan ve yaş ve vücut kitle indeksine göre GDM grubu ile eşleştirilmiş 44 sağlıklı gebe de kontrol grubunu oluşturdu. Tüm katılımcılardan 8 saatlik açlık sonrası venöz kan örneği alındı ve serum CTSD düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Bulgular: GDM ve kontrol grupları demografik özellikler açısından benzerdi (p>0,05). Serum CTSD düzeyleri GDM grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (GDM: 10,1 ng/mL; kontrol: 15,1 ng/mL; p=0,004). Ayrıca 75 g OGTT 2. saat ölçümü ve HbA1c ile serum CTSD arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptandı (r=-0,257; p=0,016 ve r=-0,256; p=0,016, sırasıyla). ROC analizinde CTSD için 10,2 kesme değerinde duyarlılık %52,27 ve özgüllük %93,18; eğri altında kalan alan 0,677 (GA %95: 0,558–0,797) olarak bulundu (p=0,004). Sonuç: Çalışmamızda GDM'li gebelerde maternal serum CTSD düzeyleri, GDM'si olmayan sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu. Serum CTSD düzeylerindeki bu değişimin GDM patofizyolojisindeki yeri ve klinik kullanım potansiyelinin netleşmesi için daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabetes mellitus, Katepsin D, CTSD, Oral glukoz tolerans testi, HbA1c