Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı hücre kültürü modelinde punikalajinin sirkadiyen ritim mekanizmaları üzerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECE ÖZTÜRK AYDIN

Danışman: Banu BAYRAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Endüstrileşmeyle birlikte değişen çalışma ve yeme düzenleri, jet lag, uyku yoksunluğu gibi insan davranışları sirkadiyen ritm düzenini bozmakta, ortaya çıkan metabolik disregülasyon sonucunda karaciğer hastalıkları oluşabilmektedir. Çalışmamızda alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı üzerine nar fenolik bileşenlerinden punikalajinin etkisinin sirkadiyen ritm üzerine etkisi karaciğer HepG2 hücreleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: HepG2 hücrelerinde punikalajin için hücre canlılık testleri yapılmış, IC50 değeri belirlenmiştir. Çalışmamızda sirkadiyen ritm metabolizması ile ilişkili olan BMAL, CLOCK, PER1, PER2, IGF1, MAPK1, PPAR-α, PPARGC1A, STAT5A, SLC2A4, SLC9A3, CREB3, ERG3, NR1D1 genlerinin anlatımı RT-PCR cihazı ile incelenmiştir. Ayrıca hücreler glikozamin ile muamele edilip insülin direnci oluşturularak HepG2 hücrelerinde 20 ve 100 μM dozunda uygulanan punikalajinin glikoz alımı üzerine etkisi incelenmiştir. Bulgular: RT-PCR analizi sonucunda PPAR-α, ERG3, BMAL1, PER1, PER2, IGF-1 genlerinin anlatımında anlamlı düzeyde artış görülürken kontrole göre SLC2A4, CLOCK, STAT5A, PPARGC1-α, NR1D1 ve SLC9A3 genlerinin anlatımında azalma görülmüştür. Punikalajin ayrıca glikozamin uygulanan hücrelerde glikoz alımını anlamlı düzeyde artırmıştır. Sonuç: HepG2 hücrelerine punikalajin takviyesinin sirkadiyen gen regülasyonları aracılığıyla antioksidan yolaklar, hepatik insülin direnci modülasyonları sayesinde alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı yönetiminde etkin rol oynayabilecek hedef terapötik bir bileşen olabileceği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Karaciğer Hastalığı, Nar, Punikalajin, Polifenol, Sirkadiyen Ritim