Depresyon tanısı olan ergenlerde otistik özelliklerin intihar düşünce ve intihar davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU BİLGİLİ CAN
Danışman: Gülser ŞENSES DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, 12-18 yaş aralığında yer alan depresyon tanısı olan ergenlerde otistik özellikleri incelenmek, otistik özellikler ile intihar düşünce ve davranışı, akran zorbalığına uğramış olmak ve ruminatif düşünceler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamızın örneklemi, 12-18 yaş aralığındaki Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde depresyon tanısıyla takipli olup intihar düşüncesi/planı/girişimi olan (Suisidal Depresyon-SD) 40 ergen, depresyon tanısıyla takipli olup intihar düşüncesi/planı ve intihar girişimi olmayan (Suisidal Olmayan Depresyon-SOD) 36 ergen ve 36 sağlıklı ergenden oluşmaktadır. Tüm katılımcılara psikiyatrik tanı ve komorbid tanıları değerlendirmek amacı ile araştırmacı tarafından Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli uygulanmıştır. Klinik görüşmede intihar düşünce ve planı bildiren hastalar, Beck Depresyon ölçeği (BDÖ) 9. maddesinde intihar düşüncesi bildiren hastalar ve son 3 ay içerisinde intihar girişimi olanlar klinisyen tarafından Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği uygulanarak değerlendirilmiş, ölçeğin tarama kısmından gerekli puanı karşılayanlar, intihar düşünce ve davranışı mevcut olan (SD) ergenler olarak çalışmaya alınmıştır. Tüm ergenler için ebeveyni tarafından Sosyodemografik Veri Formu ve Otizm Spektrum Anketi (OSA) doldurulmuştur. Ergenler tarafından ise BDÖ, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Ruminatif Tepkiler Ölçeği (RTÖ), Çocuk/Ergen Zorbalık Ölçeği (CABS) doldurulmuştur. Araştırmaya dahil edilen tüm gençler ve ebeveynlerinden "Bilgilendirilmiş Onam Formu" alınmıştır. Bulgular: Çalışmamıza SD grubunda 40, SOD grubunda 36 ve sağlıklı kontrol (SK) grubunda 36 olmak üzere toplam 112 ergen dahil edilmiştir. Tüm gruplar OSA toplam puanı ve alt ölçek puanları açısından karşılaştırıldığında, SD olgularının SK olgularına göre daha yüksek puana sahip olduğu tespit edilmiştir. Gruplar BDÖ ve BAÖ toplam puan ortalamalarına göre karşılaştırıldığında, BDÖ ve BAÖ puanları SD grubunda SOD ve SK grubuna göre, SOD grubunda ise SK grubuna göre daha yüksek olarak saptanmıştır. 3 grup RTÖ toplam puan ortalamalarına göre karşılaştırıldığında, RTÖ toplam puanları SD grubunda SOD ve SK grubuna göre, SOD grubunda ise SK grubuna göre daha yüksek olarak saptanmıştır. CABS puanı açısından değerlendirildiğinde SD olgularının SOD ve SK olgularına göre daha yüksek puan aldığını gösterilmiştir. Çalışmaya alınan tüm olguların korelasyon analizleri incelendiğinde, OSA puanları ile BDÖ, BAÖ, CABS, İDÖ toplam ve alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü ilişki gösterilmiştir. Ayrıca İDÖ ile BDÖ, BAÖ, RTÖ ve CABS puanları arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda depresyon tanısı olan intihar düşünce ve girişimi mevcut ergenlerde otistik özelliklerin sağlıklı kontrollerden daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Ayrıca otistik özellikler ile intihar düşüncelerinin, ruminatif düşüncelerin ve akran zorbalığının ilişkili olduğu gösterilmiştir. Otistik özelliklerin depresyon semptomları olan kişilerde intihar riskini arttırabileceği dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra klinikte otistik özelliklerin depresyonu olan ergenlerde risk belirleyici olarak kullanılması için otistik özelliklere yönelik spesifik ve sensitif ölçme yöntemlerine ve otistik özellikler ile intihar arasındaki ilişkiyi netleştirmeye yönelik daha çok araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Otistik Özellikler, İntihar, Ergen, Depresif Bozukluk