Gastrointestinal endoskopide derin sedasyonda hangi maske tipi daha güvenli
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE OLGUN
Danışman: Yasemin TEKDÖŞ ŞEKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Endoskopikretrokolanjiyopankreotografi (ERCP) veya endoskopik ultrasonografi (EUS) hava yolunun işlem alanında bulunduğu ameliyathane dışı derin sedasyon gerektiren işlemlerdir. Efektif preoksijenasyonla solunumun yüzeyelleştiği ve apneik dönemde hastayı daha uzun süre güvenli saturasyon değerlerinde (SpO2>%92) tutmak, hızlı, komplikasyonsuz işlem sağlamak önemlidir. Bu çalışmada; yüksek inspiryum oksijen fraksiyonu sağlayan, farklı özelliklere sahip maske türleri ile 3 dk preoksijenizasyonla, derin sedasyonda işlem yapılan hastalarda desatürasyon sıklığını değerlendirme amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Endoskopi Ünitesinde ERCP ve EUS işlemi için preanestezik değerlendirmede; kriterlere uyan hastaların noninvaziv kan basıncı, EKG ve SpO2 monitorizasyonundan alınan verileri 'ImdSoft-Metavision/QlinICU Klinik Karar Destek Sistemine (Kanada) elektronik ortamda eşzamanlı kaydedilmiştir. Prospektif, kesitsel, gözlemsel, randomize planlanan çalışmamızda; nazal oksijen maskesi, yüksek akışlı nazal maske (HFNC) ve pillow maske ile 3 grup oluşturularak 3 dk preoksijenizasyon sonrası, FiO2 %50 olacak şekilde devam edilerek hastaların hipoksi sıklığı, desatüre olanların kendi içindeki süre ve sıklık indeksleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Hipoksi sıklığına (en az 1 dakika SPO2<92) bakıldığında çalışmaya dahil edilen 313 hastada hipoksi gelişenlerin oranı %39'du. Sırasıyla HFNC, pillow maske ve nazal kanül hipoksi sıklığı %30, %30,9, %47,2'dir. HFNC ve pillow maske ile hipoksi sıklığı nazal kanüle kıyasla anlamlı olarak daha azdır (p=0,05). HFNC ve pillow maske arasında fark bulunmamıştır. HFNC grubunda hava yolu açma manevrası gerekmezken; HFNC ve pillow maske gruplarında hava yolu açma manevrası ihtiyacı nazal kanüle göre daha az olduğu gözlenmiştir (p=0,0001). HFNC ve pillow grupları arasında anlamlı istatistiksel fark kaydedilmemiştir. İşlem süresi nazal kanül grubunda, HFNC ve Pillow maske grubundan anlamlı olarak daha uzun süreye sahip olduğu gözlenmiştir (p=0,0061). Sonuç: Ameliyathane dışı ERCP, EUS gibi derin sedasyon gerektiren gastrointestinal endoskopik işlemlerde; HFNC ya da pillow maske ile yapılan efektif preoksijenasyon ve standart olarak yüksek akışlı maske türlerinin kullanılması hipoksi ve müdehale gereksiniminin azalması, işlem süresinin kısalması ve endoskopist konforunun artması gibi sonuçların hasta güvenliğini artıracağı düşünülmektedir. Bu konuda daha çok sayıda hasta ile yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.