Biyopsi tanılı alkol dışı steatohepatit hastalarında s indeksinin diğer invazif olmayan testler ile fibrozis derecesini öngörmede karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET ALİ DİKEN
Danışman: Mustafa CENGİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada biyopsi tanılı alkol dışı steatohepatit hastalarında (NASH), Simpler skorunun (S indeksi) tanı koymada ve fibrozis derecesini öngörmede diğer non-invazif testlerle karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve retrospektif tasarımda Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ve Hepatoloji Kliniğinde, Kasım 2016-Aralık 2024 tarihleri arasında takip edilmiş olan hastalar dahil edildi. Hastalar biyopsi tanılı steatoz grubu ve biyopsi tanılı NASH grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Herhangi bir karaciğer hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet açısından benzer 83 kontrol grubu katılımcısı çalışmaya dahil edildi. Biyopsi değerlendirmesinde alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) Aktivite Skorlama (NAS) sistemi kullanıldı. Hastaların biyopsi anındaki kan tetkiklerinin sonuçları hasta dosyalarından kaydedildi. Hemogram ve biyokimyasal parametreler hesaplanarak S indeksi, aspartat aminotransferaz-platelet oranı indeksi (APRI), fibrozis-4 indeks (FIB-4), aspartat aminotransferaz-alanin aminotransferaz oranı (AAR), AAR/platelet oranı indeks (AAPRI), gama glutamil transferaz-platelet oranı indeksi (GPR), King's skor, Fibro-Q ve platelet-lenfosit oranı indeksi (PLR) indeksleri elde edildi. Bulgular: Çalışmaya toplamda 177 vaka dahil edilmiş olup bunların 83'ü NASH grubu (41,42 ± 13,65 yaş: kadın: %36,1), 83'ü sağlıklı kontrol grubu (40,25 ± 12,09 yaş: kadın: %36,1) ve 11'i de steatoz grubuydu (48,18 ± 15,37 yaş: kadın: %72,7). NASH grubu ve kontrol grubunda, kadın ve erkek katılımcılar birebir olarak eşit sayıda çalışmaya dahil edildi. Steatoz grubu dahil olarak 3'lü analiz ve dahil olmadan 2'li analiz ayrı ayrı olarak yapıldı. NASH grubundaki hastaların %74,7'si hafif fibrozis, %25,3'ü ileri fibrozis olarak sınıflandırıldı. Fibrozis skoru 2 ve üzeri olanlar ileri fibrozis, skor derecesi 1 ve fibrotik olmayan hastalar ise hafif fibrozis olarak sınıflandırıldı. NASH hasta grubuyla sağlıklı kontrol grubu arasında yapılan karşılaştırmalarda aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, alkalen fosfataz, gama glutamil transferaz, total bilirubin, glikoz, ürik asit, sodyum, laktat dehidrogenaz, ferritin, trigliserit, glikolize hemoglobin, C-reaktif protein ve sedimentasyon değerlerinde anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). S indeksinin NASH grubu ile kontrol grubunu ayırt etmede yüksek tanısal doğruluğu olduğu ve APRI, FIB-4, AAR, AAPRI, GPR, King's skor, Fibro-Q ve PLR indekslerine göre en yüksek duyarlılığa (%89,2) sahip olduğu saptandı (AUC: 0,923, p<0,001). Ayrıca 3 grubun karşılaştırmasında S indeksinin, NASH grubunu steatoz grubundan da ayırt edebildiği saptandı (p<0,001). Ancak fibrozis dereceleri arasında yapılan karşılaştırmada S indeksinin ayırt edebilme becerisinin olmadığı saptandı (p=0,077). Sonuç: S indeksi, NASH hastalarını öngörmede yüksek tanısal doğruluğa sahip bir biyobelirteçtir. NASH hastaları ile sağlıklı kontrol grubu arasında yapılan karşılaştırmada, S indeksinin üstün öngörebilme becerisi olduğu ve en yüksek duyarlılığa sahip olduğu görüldü. Steatoz hasta grubu, sağlıklı kontrol grubu ve NASH hasta grubu arasında yapılan 3'lü grup analizlerinde, S indeksinin NASH hasta grubu ile steatoz grubunu istatistiksel olarak anlamlı ayırt edebildiği saptandı.