Besin protein ilişkili proktokolit tanılı hastaların fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalığı yönünden değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR NİZAMOĞLU
Danışman: Ayşe Merve USTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Besin proteini ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP), yaşamın erken döneminde görülen, genellikle iyi seyirli ve non-IgE aracılı bir gastrointestinal gıda alerjisidir. Klinik olarak çoğunlukla kendini sınırlayan bir tablo olarak değerlendirilse de, son yıllarda yapılan çalışmalar erken yaşamda ortaya çıkan mukozal inflamasyonun bağırsak fonksiyonu, büyüme-gelişme ve fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıkları (FGİH) üzerine uzun dönem etkileri olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, bebeklik döneminde BPİAP tanısı alan çocuklarda okul öncesi yaşta FGİH sıklığını, büyüme parametrelerini ve komorbid alerjik hastalıkları değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tek merkezli, prospektif kesitsel çalışma, hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Çocuk Gastroenteroloji polikliniklerine başvuran üç farklı 5 yaş grubunu içermektedir: (1) Bebeklik döneminde BPİAP tanısı almış ve eliminasyon diyeti uygulanmış 40 çocuk; (2) Gastrointestinal yakınma ile başvurup organik hastalık saptanmayan 40 çocuk (semptomatik kontrol); (3) Herhangi bir hastalığı olmayan 29 sağlıklı çocuk. Tüm katılımcıların demografik özellikleri, klinik bulguları ve antropometrik ölçümleri kaydedildi. FGİH değerlendirmesi Roma IV kriterlerine göre semptom sorgulaması ile yapıldı. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edildi; p<0.05 anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Toplam 109 çocuk çalışmaya dahil edildi. BPİAP grubunun ortalama tanı yaşı 2.55±1.34 ay, eliminasyon diyet süresi 8.88±6.99 aydı. Alerjik hastalıklar, BPİAP grubunda sağlıklı kontrole göre daha yüksek orandaydı. Boy SDS ortalaması BPİAP grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı (p<0.001). Roma IV kriterlerine göre FGİH sıklığı BPİAP grubunda %27.5, sağlıklı kontrolde %13.79 olup fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.175). Eliminasyon süresi ve tanı ayı ile FGİH arasında ilişki bulunmadı. SONUÇ: BPİAP tanılı çocuklarda FGİH sıklığı sağlıklı kontrollere göre daha yüksek olmakla birlikte istatistiksel anlamlılık göstermemiştir. Buna karşın, BPİAP grubunda boy SDS'nin anlamlı şekilde düşük olması, bu hasta grubunda beslenme ve büyüme izleminin dikkatle sürdürülmesi gerektiğini göstermektedir. Bulgular, erken ix dönem alerjik inflamasyonun uzun dönem gastrointestinal fonksiyonlar üzerindeki etkilerinin daha büyük kohortlarda araştırılmasına ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Besin proteini ilişkili proktokolit; Çocuk; Eliminasyon diyeti; Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar; Roma IV kriterleri