Sepsis şüpheli hastalarda laktat ve prokalsitonin yüksekliği ile kültür üremelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANDAÇ ÖZTEKİN
Danışman: Ertuğrul ALTINBİLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hem sepsis hem de septik şok için tanı konulduktan sonra mümkün olan en kısa sürede intravenöz yolla antimikrobiyal tedavi başlanmalıdır. Antimikrobiyal tedavi başlanmadan önce uygun teknikle bakteriyemi tanısında altın standart olan kan kültürleri alınmalıdır. Patojenin belirlenip duyarlılığının gösterilmesinin ardından veya klinik düzelme sağlandığında antimikrobiyal tedavinin daraltılması da başka bir güçlü öneridir. Bu çalışmamızda acil serviste sepsis ön tanısı nedeniyle kan kültürü alınan ve hastaneye yatırılan hastaların laboratuvar bulguları ve vital parametreleri sayesinde kan kültüründeki üremeyi öngörmek ve kültür sonuçlarının hasta prognozuna etkisini göstermek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu tez çalışmasına, acil servise 01 Kasım 2020 - 01 Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran, 18 yaşından büyük, qSOFA skoru 2 ve üzeri olan, kan kültürü alınmış ve hospitalizasyonu yapılmış olan hastalar dahil edildi. Bulgular: İki yıllık kan kültürü alınan 1165 hasta mevcuttu. Bu hastalar içerisinde qSOFA skoru 2≥ olan, dışlama ve dahil edilme kriterlerine uyan 87 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların 45'i (%51,7) erkek, yaş ortalaması 75,1±15,1 idi. Kültürlerin %55,2'sinde üreme görüldü. Kültürde üreme olan ve olmayan gruplar arasında yaş, cinsiyet ve ek hastalık yönünden anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05).Bu iki grup arasında laboratuvar parametrelerinden prokalsitonin ve laktat değerleri kültür üreme olan grupta anlamlı olarak daha yüksekti. Kültür sonuçlarında en sık %21,7 ile E. Coli ürediği gösterildi. Bakteri türü Gr (+) ve Gr (-) olan gruplar arasında demografik özellikler, laboratuvar bulguları ve vital bulgular açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Hastaların %59.8'inin YBÜ'ye yatırıldığı görüldü. Kültür üreme olan grupta hastaların yatış süresi kültür üreme olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Çalışmaya dahil edilen hastaların %35,6'sı eksitus oldu. Kültür üreme olan ve olmayan grupta eksitus oranları açısından anlamlı farklılık gösterilmedi. Gr (+) ve Gr (-) olan gruplar arasında da eksitus oranları açısından anlamlı farklılık gösterilmedi. Sonuç: Kan kültürü sonuçları uzun zaman aldığından, sepsiste etkeni tahmin etmek ve uygun antimikrobiyal tedaviyi en erken sürede başlatmak önemlidir. Çalışmamızda prokalsitonin ve serum laktat düzeylerinin kan kültürü pozitifliğini ve Gr (-) bakteri üremesini öngörmede faydalı olduğunu ancak demografik bulguların, vital parametrelerin ve bazı laboratuvar bulgularının kan kültürü sonucunu önceden tahmin etme konusunda başarılı olmadığını tespit ettik. Anahtar Kelimeler: Kan Kültürü, qSOFA, Sepsis, Laktat, Prokalsitonin