Akut kolanjit hastalarının tokyo kriterleri ile kan kültürlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKAN PİRİNCİ
Danışman: Hilmi Erdem SÜMBÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut Kolanjit Hastalarının Tokyo Kriterleri İle Kan Kültürlerinin Değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Akut kolanjit (AK) normalde steril olan safra yollarındaki inflamasyon ve enfeksiyondan kaynaklanan hayatı tehdit edici bir tıbbi acildir. AK tanı, tedavi, şiddet sınıflaması ve yönetiminde en sık kullanılan rehberler Tokyo Rehberleridir. Yapılan bazı çalışmalarda kan kültür pozitifliğinin AK hastalarında kliniğinin kötü seyretmesinin bir göstergesi olabileceği belirtilmiştir. Bu nedenle çalışmamızda, AK hastalarında kan kültür üreme sonuçları incelenerek, kan kültürlerinde üremesi olan hastaların erken safhada belirlenebilmesine katkı sağlayabilecek biyobelirteçlerin varlığı araştırıldı. Böylelikle AK hastalarında toplam yatış ile yoğun bakım yatış sürelerinin kısaltmasını ve erken müdahale şansı şağlanmasını amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif ve tek merkezli bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Ocak 2018 ve Nisan 2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servislerine veya gastroenteroloji polikliniklerine başvuran ve akut kolanjit tanısı alıp ERCP/PTK işlemi veya medikal tedavi ile takip edilen hastalar dahil edildi. Akut kolanjit tanısında Tokyo Kılavuzu 2018 kriterleri baz alınmıştır. 18 yaş altı hastalar, malign biliyer striktür ile ilişkili olmayan malignitesi olanlar, romatolojik hastalığı olanlar, tiroit, karaciğer hastalığı olanlar ve gebe hastalar çalışma dışında tutulmuştur. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların tanısı, şiddet değerlendirilmesi ve tedavisi TG13/18'e göre yapılmıştır. Hastaların hastaneye başvuru sırasında bakılan vital bulguları; tansiyon arteriyel, nabız, saturasyon ve ateş, demografik bilgileri, ercp zamanlaması, hastane yoğun bakım ve servis yatış süreleri kaydedildi. Başvuru anında bakılan laboratuvar tetkikleri; ALT, AST, ALP, GGT, total bilirubin, direkt bilirubin, LDH, amilaz, lipaz, albümin, total protein, üre, kreatin, sodyum, potasyum, kalsiyum, CRP, prokalsitonin, sedimentasyon, laktat, INR, hemogram sonuçları değerlendirildi. ERCP uygulanan hastaların ERCP raporları değerlendirildi ve akut kolanjit tanısı pürülan safra varlığı ile doğrulandı. Hastaların ultrason, bilgisayarlı tomografi ve MRCP raporları dilatasyon durumu ve etyoloji değerlendirme için incelendi. Hastalar TG13/18'e göre klinik şiddet gruplarına ayrıldıktan sonra her evrede kültür pozitif hastalar ile kültür negatif hastalar arasındaki farklılıklar incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 190 hastanın 68'i çalışma dışında bırakıldı ve toplam 122 hasta değerlendirilmeye alındı. Hastalar TG13/18'e göre Grade 1, Grade 2 ve Grade 3 olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grade 1'de 52 (%42.6), Grade 2'de 40 (%32.8), Grade 3'te 30 (%24.6) hasta bulunmaktaydı. Grade 1 18 (%34.6), Grade 2 20 (%50), Grade 3 22 (%73.3) hastanın kan kültür sonuçlarında üreme mevcuttu. TG13/18'e göre Grade 1 olan hastalarda laktat, Grade 2 hastalarda laktat ve CAR, Grade 3 hastalarda PAR, evrelemeden bağımsız olarak bakıldığında ise CAR ve PAR değerinin AK hastalarında bakteriyemi varlığını tespit etmek için istatistiksel farklılıklar oluşturan biyobelirteçler olduğu görüldü. Aynı zamanda Grade 1 hastalarda laktat cut-off değeri 18 mg/dl alındığında bakteriyemi varlığını %83,3 duyarlılık ve %82,4 özgüllük ile saptadığı görüldü. Sonuç: Yapılan birçok çalışma AK'lı hastalarda orta, ağır şiddetli (Grade 2 ve 3) hasta grubunu ayırt etmek için çeşitli biyobelirteçler üzerine çalışmıştır. Grade 1 hastalarda TG13/18'e göre ilk aşamada biliyer drenaj önerilmemektedir ancak hafif (Grade 1) hasta grubunda da sepsis veya septik şoka giden, uzun süre yatış gerektiren hastaların da olduğu bilinmektedir. Bu hasta grubunda biliyer drenajın erken dönemde yapılmaması, toplam yatış süresini uzatmaktadır. Laktatın bu hasta grubunun saptanmasında faydalı bir biyobelirteç olabileceği düşünüldü. Çalışmamız hafif şiddetli (Grade 1) hastaların saptanması ve laktat ilişkisi ile ilgili literatürdeki nadir çalışmalardandır. Anahtar Kelimeler: Akut Kolanjit, bakteriyemi, laktat, Tokyo Rehberleri