COVID-19 pandemi döneminde üniversite öğrencilerinin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile madde bağımlılığına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA NUR DEMİR
Danışman: Şeyma Zehra ALTUNKÜREK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada COVID-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin depresyon, stres ve anksiyete düzeylerinin madde bağımlılığına yönelik tutumları arasındaki ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel tipte uygulanmıştır. Örneklemi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde Eylül 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında, öğrenim görmekte olan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 1126 katılımcıdan oluşturmuştur. Veri toplama formu; Tanıtıcı Bilgi Formu, Depresyon, Anksiye ve Stres Ölçeği ve Madde Bağımlılığına Yönelik Tutum Ölçeği'nin 3 alt boyutu olan Sigara Yönelik Tutum Ölçeği, Alkol Yönelik Tutum Ölçeği ve Uyuştucu Yönelik Tutum Ölçeği'nden oluşmuştur. COVID-19 pandemi dönemi uzaktan eğitime geçiş nedeniyle Google Forms ile online hazırlanmış veri toplama formları convenience örnekleme yöntemi kullanarak whatsapp aracılığı ile gönderilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Katılımcıların tanımlayıcı özellikleri ile ölçek puanlarının incelenmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır. Ölçek puanları ile sürekli veriler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson ve Spearman's Korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %53,4'ü kadın, %46,6'sı erkek öğrencidir. Çalışmada katılımcıların, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği puan ortalamaları incelendiğinde; depresyon puan ortalaması 16,280±7,942, anksiyete puan ortalaması 17,837±8,257 ve stres puan ortalaması 17,686±8,247 olarak bulunmuştur. Yapmış olduğumuz bu çalışmada cinsiyet, yaşam sürdürdüğü kişi öğrenim görülen bölüm, gelir düzeyi, herhangi bir bağımlılık yapıcı madde kullanımı, yakınında herhangi bir bağımlılık yapıcı madde kullanımı, madde bağımlılığına yönelik eğitime katılım, pandemi döneminde stres artışı ve pandemi döneminde madde kullanımında değişim ile katılımcıların DASÖ puan ortalaması arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur(p<0.05). Ayrıca, katılımcıların bazı sosyo-demografik özellikleri ile madde bağımlılığı tutum ölçeği arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur Yapılan analizlerde; katılımcıların Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği puan ortalamaları ile Madde Bağımlılığına Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalaması arasında zayıf- çok zayıf düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır(p<0,05). Sonuç: Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin pandemi döneminde üniversite öğrencilerin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile madde bağımlılığına yönelik tutumları arasında ilişki olduğu ortaya konmuştur. Bununla birlikte katılımcıların pandemi döneminde ruhsal problemler yaşadığı ve herhangi bir bağımlılık yapıcı madde kullanımına yönelmede risk altında olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: anksiyete, bağımlılık, COVID-19, depresyon, madde, öğrenci, pandemi, stres.