Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 55-84 yaş arası bireylerde inme riskinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE DURAK
Danışman: Hüseyin ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Dünya Sağlık Örgütü tanımlamasına göre inme; ani olarak gelişen, 24 saatten daha uzun süren veya bu süre içerisinde ölüm ile sonuçlanan, vasküler sebeplerden başka görünür bir sebepolmaksızın gelişen fokal ya da jeneralize nörolojik defisittir. Günümüzde inme hem ülkemizde hem dünyada mortalite nedenleri arasında ikinci; morbidite nedenleri arasında üçüncü sıradadır.55 yaş sonrası her on yılda inme riski 2 katına çıkmaktadır. Aile hekimleri tarafından inme riskinin öngörülmesi,özellikle değiştirilebilir inme risk faktörlerinin kontrolü inmenin önlenmesinde önemli yer tutar. Bu çalışmanın amacı Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran inme ve geçici iskemik atak öyküsü olmayan 55-84 yaş arası bireylerde 10 yıllık ortalama inme riskini hesaplamak, bu riskin ilişkili olduğu faktörleri saptamak, bireylerde inmenin önlenebilirliği açısından farkındalık oluşturmak ve gerekli koruyucu önlemleri alarak inme insidansının azalmasına katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma populasyonunu, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran daha önce inme ve geçici iskemik atak öyküsü olmayan 55-84 yaş arası 300 gönüllü birey oluşturmaktadır.Araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formunda araştırmaya katılan kişilerde sosyodemografik bilgiler, alışkanlıklar, tıbbi özgeçmiş-soygeçmiş, birinci basamakta kronik hastalık takibinde kullanılan rutin biyokimyasal parametreler,Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği kullanılarak beslenme tarzları, antropometrik ölçümler, kan basıncı ölçümü, elektrokardiyogramda sol ventrikül hipertrofisi ve atriyal fibrilasyon varlığı değerlendirilmiş, Modifiye Framingham İnme Risk Profili kullanılarak katılımcıların 10 yıl içerisinde ortalama inme geçirme riski hesaplanmış ve bu riskin ilişkili olduğu faktörler araştırılmıştır. Bulgular:Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %62.3 (n=187)'ü kadın, %37.7 (n=113)'si erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 64.4±7.6 yıl olarak bulunmuştur.Katılımcıların 10 yıl içerisinde ortalamainme geçirme riski yaşa göre beklenen inme riski ile kıyaslandığında katılımcıların %38.7(n=116)'sinin inme riski beklenen inme riskinden düşük; %4.6(n=14)'sının inme riski beklenen inme riskiyle eşit ve %56.7 (n=170)'sinin inme riski beklenen inme riskinden büyük olarak hesaplanmıştır.Katılımcıların inme riski ile eğitim durumu, kronik hastalık varlığı, ilaç kullanımı, sigara, hipertansiyon, diyabet, atriyal fibrilasyon, Mİ öyküsü, KAH, metabolik sendrom, hiperlipidemi, egzersiz yapma ve obezitearasında anlamlı farklılık saptanmıştır (sırasıyla p=0.019, p=0.000, p=0.000, p=0.045, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.004). Sonuç: Katılımcıların tamamına yakınının 10 yıl içerisindeki ortalama inme geçirme riskinin yaşa göre beklenen risk ile eşit olmadığı saptanmıştır. Bu durum Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri'ndeinme risk tahmin modellerinin kullanımının önemini göstermektedir. Birinci basamakta yapılan taramalar sayesinde yüksek riskli bireylerin tespiti ve değiştirilebilir inme risk faktörlerinin zamanında ve doğru kontrolü ile inme insidansınında azalma sağlanacağı ve bireylerin inmenin önlenebilirliği açısından farkındalıklarının artmasına katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Anahtarkelimeler:Aile hekimi, Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Framingham İnme Risk Profili, İnme