Term yenidoğanlarda erken başlangıçlı yenidoğan sepsisinde timus ve dalak ultrasonografi boyutlarının değerlendirilmesi ve klinik sonuçlara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN ÖZTÜRK
Danışman: Serkan FİLİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Erken başlangıçlı neonatal sepsiste postnatal dönemde ultrasonografik olarak ölçülen timus ve dalak boyutlarının, sepsis gelişimi ve kliniği hakkında prognostik olarak kullanılabilirliğini değerlendirmek. Gereç ve yöntemler: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde, Nisan 2023 ile Aralık 2023 tarihleri arasında hastanemizde erken sepsis tanısı alarak yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılarak takip edilen term yenidoğanlar "hasta grubu" olarak çalışmamıza dahil edilmiştir. Anne yanı takibi yapılan sağlıklı term yenidoğanlar "kontrol grubu" olarak çalışmamıza dahil edilmiştir. T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi etik kurulundan 04/05/2023 tarihinde 6/23 sayılı akademik etik kurul kararı ile onay alındı. Hasta ve kontrol grubuna timus ve dalak boyutlarını ölçmek için ultrasonografi yapıldı. Hasta ve kontrol grubu verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından oluşturulan olgu rapor formu kullanılarak gereken bilgiler retrospektif olarak hastane bilgi sistemi taranarak elde edildi. Gruplar arası ortalama karşılaştırırken öncelikle normal dağılama uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Kategori sayısı iki olan grupların ortalamaları karşılaştırılırken normal dağılıma uyanlarda İndependent Sample T test, normal dağılımı uymayanlarda Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Kategori sayısı 3 ve üstü olan gruplarda normal dağılıma uymadığı için Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Sürekli veriler arasında korelasyonel ilişkiye Spearmen Korelasyon testi ile bakılmıştır. Sepsisi öngörebilmek için timus hacmine ait anlamlı bir cut-off değer olup olmadığını belirlemek üzere ROC analizi kullanılmıştır. Verilerin analizinde p<0,05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 18'i (%60) erkek 12'si (%40) kızdan oluşan hasta ve kontrol grubu alındı. Hasta ve kontrol grupları arasında cinsiyet (p=1,000), doğum şekli (p=1,000) doğum kilosu (p=0,622) ve doğum haftası (p=0,602) arasında anlamlı farklılık yoktu. Hasta ve kontrol grupları arasında timüs volümleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olması (p<0,001) nedeniyle timus volümünün predikte ediciliği ROC analizi ile değerlendirildi. AUC değeri 0,896 (0,813-0,978) ve p<0,001'dir. Elde edilen eşik değer 9 ml bulundu ve bu değere ait duyarlılık %90 ve seçicilik %83,3 olarak saptandı. Bu kesme değere ait tanısal OR değeri 45 olarak saptandı. Buna göre 9 ml altında timusu olan yenidoğanlarda 9 ml ve üzerinde timus boyutuna sahip olanlara göre sepsis gelişme durumu 45 kat fazladır. Hasta ve kontrol gruplarının dalak çapları karşılaştırıldığında, dalak kraniokaudal çapı (p=0,431) ve AP çapı (p=0,269) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Dalak2D (transvers x longitudinal) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,197). Sonuç: Yenidoğanda sepsis tanısı koyabilmek için EMA sepsis skorlamasında klinik bulgular ve laboratuvar testleri kullanılmaktadır. EMA sepsis skorlamasına göre sepsis tanısı alan hasta grubunda kontrol grubuna göre timus volümünü anlamlı olarak küçük bulduk. Bu durum timus ultrasonografisinin sepsis tanısındaki potansiyelini göstermektedir. Timus hacminin intrauterin, postnatal ve sepsis tanısı sonrasında yapılacak olan seri ultrasonografik ölçümlerle taranması, neonatal sepsis tanısında ve hastalık seyrinin tahmini için bir belirteç olarak kullanılması gelecekte bir yaklaşım olabilir. Anahtar kelimeler: Erken neonatal sepsis, timus boyutları, dalak boyutları