İdame tedavisi alan akut lenfoblastik lösemili çocuklarda core stabilizasyon egzersizlerinin fiziksel fonksiyon, fonksiyonel kas kuvveti, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, postüral kontrol ve yorgunluk üzerine olan etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE MÜSEVİTOĞLU
Danışman: Necmiye ÜN YILDIRIM
Özet:Amaç: Bu çalışma idame tedavisi alan Akut Lenfoblastik Lösemili (ALL) çocuklarda core stabilizasyon egzersizlerinin fiziksel fonksiyon, fonksiyonel kas kuvveti, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, postüral kontrol ve yorgunluk üzerine olan etkilerinin incelenmesi amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya idame tedavisi alan, yaşları 5-18 yıl arasında değişen 27 ALL tanılı çocuk dahil edildi. Çocuklar rastgele örneklem yöntemi ile müdahale grubu (n=14) ve kontrol grubu (n=13) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki çocuklar aynı fizyoterapist tarafından 8 hafta boyunca haftada 3 gün olacak şekilde aerobik egzersiz ve germe egzersizlerini içeren yapılandırılmış egzersiz programına alındı. Ek olarak, müdahale grubuna fizyoterapist eşliğinde 8 hafta boyunca haftada 3 gün core stabilizasyon egzersiz programı uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrasında fiziksel fonksiyon Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ile, fonksiyonel kas kuvveti Sit-up Testi ile, fonksiyonel egzersiz kapasitesi 6-Dakika Yürüme Testi (6-DYT) ile, postüral kontrol Denge Hata Skorlama Sistemi (DHSS) ile, yorgunluk ise Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği-Çok Boyutlu Yorgunluk Skalası (ÇiYKÖ-ÇBYS) ile değerlendirildi. Bulgular: ZKYT, 6-DYT, DHSS ve ÇiYKÖ-ÇBYS parametrelerinde her iki grupta da tedavi sonrası anlamlı iyileşmeler gözlenirken (p 0,05). Sit-up Testi açısından ise yalnızca müdahale grubunda anlamlı artış saptandı (p=0,001) ve tedavi sonrası değerlendirmelerde müdahale grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark belirlendi (p=0,004). DHSS'de stabil zemin parametresinde sadece müdahale grubunda anlamlı iyileşme görülürken (p=0,017), stabil olmayan zemin ve toplam puan açısından her iki grupta gelişme gözlendi (p 0,05). ÇiYKÖ-ÇBYS'de genel yorgunluk ve bilişsel yorgunluk alt parametresinde anlamlı değişim saptanmazken (p>0,05), uyku/dinlenme yorgunluğu ve toplam puanlarda her iki grupta istatistiksel olarak anlamlı azalma belirlendi (p<0,05). Sonuç: Core stabilizasyon egzersizlerinin, idame tedavisi alan ALL'li çocuklarda fiziksel fonksiyon, fonksiyonel kas kuvveti, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, postüral kontrol ve yorgunluk parametreleri üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, bu egzersizlerin pediatrik onkoloji rehabilitasyon programlarına uygulanabilir bir bileşen olarak dahil edilebileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, aerobik egzersiz ve germe egzersizlerini içeren yapılandırılmış egzersiz programı ile benzer düzeyde etkiler göz önünde bulundurulduğunda, core stabilizasyon egzersizlerinin bütüncül egzersiz yaklaşımlarının bir parçası olarak planlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Akut Lenfoblastik Lösemi, core stabilizasyon egzersizleri, egzersiz kapasitesi, fiziksel fonksiyon, kas kuvveti, postüral kontrol, yorgunluk