Mikrosatellit stabil endometrioid karsinom vakalarında LAG-3 ve PD-L1 ekspresyon düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVENUR ŞAHİN
Danışman: Aylin GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mikrosatellit instabil (MSI) tümörler yüksek mutasyon yükü ve buna bağlı fazla miktarda immün checkpoint belirteç içerir. Malign hücrelerin immün sistemden kaçışında etkili PD-1/PD-L1 yolunu bloke eden immün checkpoint inhibitörleri (ICI), birçok kanser türünde MSI grupta etkin ve onaylanmış bir terapötik stratejidir. Ancak endometrioid tümörlerin büyük çoğunluğu mikrosatellit stabildir (MSS) ve ICI monoterapisi için zayıf adaydır. Mevcut çalışmalarda MSS grup içinde de daha agresif seyirli ve immün checkpoint belirteç düzeyi yüksek gruplara işaret edilmektedir. LAG-3 bir yüzey proteinidir. MHC-II'ye bağlanarak T lenfosite bağlanmasını önler. T lenfosit ve sitokin salınımında azalmaya neden olur. PD-L1 gibi immün kaçışa yardımcı olur. Birçok kanser türünde LAG-3 ve PD-L1 düzeyinin prognoz ve sağkalımla ilişkisi kanıtlanmıştır ancak MSS endometrioid endometrial karsinom (EEK)'da LAG-3 ve PD-L1 henüz iyi karakterize edilmemiştir. Bu nedenle çalışmamızda MSS hastalarda immün checkpoint belirteçlerden olan ve spesifik ICI antikorları da bulunan LAG 3 ve PD-L1'in düzeylerinin detaylı klinikopatolojik parametrelerle ilişkisini inceledik ve MSS grupta immünoterapiden fayda görebilecek agresif alt gruplara yönelik ipuçları elde etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Kliniği'nde 2020 Ocak - 2023 Aralık tarihleri arasında rezeksiyon materyallerinden EEK tanısı almış 154 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik ve klinikopatolojik verileri toplandı ve olguların tamamına immünohistokimya (İHK)'sal olarak PD-L1 ve LAG 3 boyası uygulandı. Tümör hücreleri ve inflamatuar hücrelerde PD-L1 boyanması, tümör pozitif (TPS) ve kombine pozitif skor (CPS) hesaplanarak; LAG 3 boyanması, farklı büyütme alanlarında ortalama ve hotspot en yoğun alandaki sayıya göre gruplandırılarak değerlendirildi. LAG 3 ve PD-L1 ekspresyon durumu ile klinikopatolojik parametrelerin ilişkisi analiz edildi. Bulgular: 154 hastanın yaş ortalaması 58,42, genel sağkalımı 28,95 ay, nükssüz sağkalımı 12,25 aydı. FIGO 2023 evreleme sistemine göre %65,6 hasta evre 1A olarak saptandı. Vakaların %72,73'ünün MSS, %27,27'sinin MSI grupta olduğu tespit edildi. Farklı yöntemlere göre hesaplanan LAG 3 değerleri MSI grupta istatistiksel anlamlı derecede yüksek saptandı. MSS grupta ise instabil grubun neredeyse üçte biriydi. 3 BBA'daki ortalama LAG 3 değerine göre yapılan kategorizasyonda yüksek grupta (20 ve üstü) sınıflanan vakalarda multiparite ve yoğun TİL varlığı, hotspot LAG 3 sayısına göre yapılan gruplamada yüksek grupta (20 ve üstü) sınıflanan vakalarda ise nekroz ve yoğun TİL varlığı diğer gruplara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. MSI grupta CPS değeri MSS gruba göre yüksek saptandı. TPS ile gruplar arası anlamlı fark bulunmadı. Tüm yöntemlere göre hesaplanan LAG 3 değerleri ile CPS ve TPS arasında pozitif yönlü korelasyon izlendi. CPS'e göre pozitif ve TPS'si 5 ve üzeri olan vakaların tüm yöntemlere göre hesaplanan LAG 3 değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. MSS olgularda özellikle CPS'e göre PD-L1 pozitifliği ile uzak metastaz, lenf nodu metastazı ve servikal stromal tutulum arasında anlamlı ilişki saptandı. LAG ün sağkalım ve diğer parametreler ile ilişkisi saptanmadı. Sonuç: PD-L1'in MSS grupta prognostik belirteç olarak kullanılabileceği görüldü. Yüksek LAG 3 ve PD-L1'düzeyinin pozitif korelasyonu da göz önüne alındığında LAG 3 ve PD-1/PD-L1 yoluna yönelik kombine immünoterapinin MSS EEK hastalarında etkili olabileceği ve PD-L1 ve LAG 3'ün zıt ekspresyonu monoterapiden de fayda görebilecek izole gruplar olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Endometrioid endometrial carcinoma Mikrosatellit stabil, immünhistokimya,LAG-3, PD-L1