Total diz artroplasti girişimi sonrası tele-sağlık hizmetinin fonksiyonel durum, öz bakım gücü ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜMEYSA DEMİR

Danışman: Demet İNANGİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma total diz artroplasti girişimi sonrası tele-sağlık hizmetinin fonksiyonel durum, öz bakım gücü ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla ön test-son test randomize kontrollü deneysel tasarımlı olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini bir hastanenin ortopedi ve travmatoloji kliniğinde osteoartrit tanısı alan ve total diz artroplasti geçiren hastalar; örneklemini araştırmanın dahil edilme kriterlerini karşılayan 64 hasta oluşturdu. Deney grubuna(n=32) cerrahi girişim öncesi dönemde eğitim, cerrahi girişim sonrası dönemde tele-sağlık hizmeti aracılığıyla izlem yapılırken, kontrol grubuna (n=32) rutin izlem ve taburculuk eğitimi verildi. Araştırma verileri "Yapılandırılmış Hasta Bilgi Formu", "WOMAC İndeksi", "Öz Bakım Gücü Ölçeği", "Modifiye Barthel İndeksi" ve "Subkütan heparin Enjeksiyonu Uygulama İzlem Formu" ile toplandı. Araştırma verilerinin analizinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 66,75±7,04 yıl ve kilo ortalaması 88,36±14,68 olup, % 78,1 kadın, % 76,6 evli ve %75'I ilkokul mezunu olarak belirlendi. Kontrol ve deney grubuna göre WOMAC ön ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık gösterdiği (p<0.05) deney grubunun son test puanlarının daha düşük olduğu (p<0.05), öz bakım gücü son test puanlarının ve Modifiye Barthel indeksi son test puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). SC heparin enjeksiyon uygulaması değerlendirme puan ortalamalarının 1–20. günler arasında yapılan değerlendirmelerde deney grubundaki bireylerin enjeksiyon bölgesine ilişkin bulgularının kontrol grubuna kıyasla daha düşük düzeylerde seyrettiği belirlendi (p<0,05). Sonuç: Total diz artroplasti girişimi sonrası bireylerde fonksiyonel durumun iyileştirilmesi, öz bakım gücünün artırılması ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığa geçişi desteklemede verilen uygulamalı ve video temelli eğitimlerin ve tele-sağlık hizmetinin etkili bir yöntem olduğu saptanmıştır (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Durum, Günlük Yaşam Aktiviteleri, Öz Bakım Gücü, Tele-Sağlık, Total Diz Artroplastisi.