Renal replasman tedavisi alan hastalarda sarkopeni ve kırılganlığın değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE SEMERKANT
Danışman: Süleyman KARAKÖSE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Renal transplantlı, hemodiyaliz ve periton diyalizi tedavisi almakta olan katılımcılarda sarkopeni ve kırılganlık prevalansını, birbiri ile olan ilişkisini, etkileyen faktörleri ve her üç grup tedavi rejimindeki oranlarını incelemeyi amaçladık. Metod: Çalışmaya 163 katılımcı dahil edildi. Hastaların adı-soyadı, kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, kilosu , boyu, vücut kitle indeksi, medeni hali, eğitim düzeyi, alışkanlıkları (alkol,sigara), kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçlar sorgulanarak kayıt altına alındı. Hastaların, son yapılmış olan tahlillerinden; glukoz, kreatin, BUN, ürik asit, AST, ALT, lipit değerleri, elektrolitler, TSH, PTH, B12, folat, ferritin, idrar protein/ kreatin değerlerinden çalışılmış olanlar kaydedildi. Katılımcılara sarkopeni taraması için sarc-f anketi, kırılganlık için frail ölçeği uygulandı. Sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 48±14 yıldı. 82'si ( %50,3) kadındı. Renal replasman tedavi süreleri ortancası 56 (0,5-312) aydı. Renal replasman tedavisi alan hastaların 67'si (%41,1) böbrek nakilli; 28'i (%17,2) periton diyalizi; 68'i (%41,7) hemodiyaliz alan hastalardan oluşmaktaydı. Katılımcılar kırılganlık durumuna göre %55,8'i güçlü (robust); %27,6'sı kırılganlık öncesi (pre-frail); %16,6'sı da frail olarak tespit edildi. SARC-F skoruna göre hastaların %3,7' si sarkopeni açısından riskli bulundu. EWGSOP-2'ye göre hastaların 60'ı (%36,8) normal; 72'si (%44,2) muhtemel sarkopenik; 9'u (%5,5) sarkopenik; 22'si (%13,5) şiddetli sarkopenikti. FRAIL kırılganlık ölçeğine göre böbrek nakli grubunun %77,6'sı normal iken; kırılgan saptanan 27 hastanın 22'sini HD grubu oluşturuyordu (p<0,001). Kadın cinsiyet ve evli olma durumu (sırasıyla p<0,001 ve p=0,033) daha sarkopenikti. Muhtemel sarkopeni ve sarkopeni ortancası HD grubunda daha yüksekti (p=0,001). Kırılganlık kadın cinsiyette (p=0,002) daha fazlaydı. SARC-F skoru ortancası kırılgan grupta daha yüksekti (p<0,001). HD grubunda kırılganlık ortancası diğer gruplara göre yüksekti (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada sarkopeni ve kırılganlığın renal replasman tedavileri içinde hemodiyaliz grubunda daha fazla olduğu tespit edildi. Anahtar kelimeler: Renal replasman tedavisi, hemodiyaliz, periton diyalizi, böbrek nakli, sarkopeni, kırılganlık