Babaların emzirmeye etkisinin kişilik özellikleri açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN ÖZDEMİR
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ:. Emzirme, yalnızca anne ve bebek arasında değil, aynı zamanda babaların da desteğine ihtiyaç duyulan bir süreçtir. Babaların emzirme konusunda bilgilendirilmesi ve desteklenmesi, emzirme oranlarını artırarak annelerin kendini daha iyi hissetmesine ve başarılı bir emzirme sürecine katkı sağlamaktadır. Babalara verilecek olan emzirme eğitimini kişilik tiplerine göre çeşitlendirmek eğitimin verimliliğini arttırabilir. Bu araştırma babaların emzirmeye etkisinin kişilik özellikleri ile ilişkili olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmştır. Ayrıca yaş, eğitim durumu, meslek ve çocuk sayısı gibi babaların sosyodemografik bulgularının emzirme üzerine etkisi araştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız kesitsel tipte olup, çalışmamızın evrenini 01 Ağustos - 1 Kasım 2023 tarihleri arasında Kenan Güler Aile Sağlığı Merkezine başvuran 2 yaş altında çocuğu olan babalar oluşturmaktadır. Çalışmamızın örneklemini araştırmaya dahil olmayı kabul eden, gönüllü onam formunu onaylayan, araştırmaya dahil edilme maddelerine uyan ve araştırmada kullanılan ölçekleri eksiksiz olarak dolduran 216 bebeğin babası oluşturmuştur. Verileri toplamak için Sosyo-demografik Bilgiler Formu, Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği (BEEÖ) ve Kenan Taştan Kişilik Tipi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software bilgisayar programı kullanılmıştır. Ayrıca çalışmamızda Cronbach alfa güvenirlik katsayısı uygulanmıştır. BULGULAR: Çalışmaya katılan olguların yaşları 23 ile 57 arasında değişmektedir ve ortalama yaş 38,12±6,03 yıl olarak saptanmıştır. Olguların %47,2'sinin işçi, %27,8'inin kamu çalışanı, %14,4'ünün serbest meslek ve %10,6'sının diğer mesleklerden olduğu görülmektedir. Çalışmaya katılan olguların %18,1'inin ilköğretim/ortaöğretim, %39,8'inin lise, %34,7'sinin üniversite ve %7,4'ünün yüksek lisans ve üzeri mezunu olduğu saptanmıştır. Olguların %8,8'inin eşinin gebeliği/gebelikleri sırasında ya da öncesinde bebek bakımı ile ilgili bir eğitim aldığı görülmektedir. Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği 37 maddeden oluşmakta, ölçek puanı en düşük 35 en yüksek 185'tir. Ölçek toplam puanı arttıkça babaların emzirmeye desteği artmaktadır. BEEÖ'nin 5 alt boyutu bulunmaktadır. Bu alt boyutlar emzirmeyi anlama, değer verme, yardım, hazır bulunuşluk ve duyarlılıktır. Çalışmamızda olguların BEEÖ'nden aldıkları toplam puanlar 76 ile 184 arasında değişmektedir ve ortalama puan 138,65±22,29'dur. BEEÖ cronbach alfa değeri 0,947'dir. BEEÖ alt boyutları için cronbach alfa değeri 0,692 ile 0,824 arasındadır. Kamuda çalışan, üniversite ve üzeri eğitim seviyesinde, 20000 TL ve üzeri gelire sahip, 3'ün altında çocuğu olan, bebek bakımı ile ilgili eğitim alan ve çekirdek ailede yaşayan babaların BEEÖ toplam puanı anlamlı yüksek bulunmuştur. Sigara kullanım durumu, babanın yaşı, eşin çalışma durumu, gebeliğin planlı olup olmama durumu ve gebelik takiplerinde eşe eşlik etme durumu ile BEEÖ puanları arasında herhangi anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Olguların Kenan Taştan Kişilik Tipi Ölçeğine göre %27,7'sinin yardımsever, %19'unun mükemmeliyetçi, %16,2'sinin başarı odaklı, %13'ünün meydan okuyan, %12,5'inin maceracı, %8,3'ünün barışçı, %3,7'sinin özgün, %2,8'inin sorgulayıcı ve %1,9'unun araştırmacı kişilik tipinde olduğu görülmektedir. Kenan Taştan Kişilik Tipi Ölçeği cronbach alfa değeri 0,913'tür. Kişilik tipi "meydan okuyan" olan olguların BEEÖ ve alt boyut puanları, barışçı, başarı odaklı, maceracı, mükemmeliyetçi, özgür ve yardımsever olanlardan anlamlı düşük bulunmuştur. SONUÇ: Bu araştırma sonuçlarına göre babaların kişilik tipleri ile emzirmeye etkisi arasında ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Kişilik tipi "meydan okuyan" olan babaların BEEÖ ve alt boyut puanları anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca babaların mesleği, gelir düzeyi, aile tipi, çocuk sayısı ve bebek bakımı ile ilgili bir eğitim almış olmasının emzirme üzerinde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Anahtar sözcükler: Babalar, Emzirme, Kişilik, Aile Hekimliği