Gilbert sendromu olan çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal sistem bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİFE İSLAMOĞLU
Danışman: Çağatay NUHOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Karaciğer ve safra yolları ile mide-bağırsak sistemi anatomik, embriyolojik ve histolojik yönden benzerlikler taşır. Aynı zamanda sindirim ve detoksifikasyon fonksiyonlarının uyum içinde gerçekleştirilmesi sırasında yakın fizyolojik iletişim içindedirler. Gilbert sendromu ve FGİH gastrointestinal sistem ile ilişkili birtakım bozukluklardır. FGİH'ler gastrointestinal sistemde yapısal ve biyokimyasal bozukluklar ile ilişkilendirilemeyen, etyolojide birçok faktörün sorumlu tutulduğu, kronik veya tekrar eden semptomlarla karşımıza çıkan heterojen bir hastalık grubudur. Gilbert sendromu, hepatosellüler hasar veya hemoliz olmaksızın hafif, kronik indirekt hiperbilirubinemi ile karakterize otozomal resesif geçişli bir bilirubin glukuronidasyon bozukluğudur. Bu çalışmanın amacı, Gilbert sendromu tanısı ile takip edilen hastalarda fonksiyonel gastrointestinal sistem bulgularını değerlendirerek, Gilbert sendromu ile FGİH'ler arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise elde ettiğimiz veriler ışığında genel FGİH sıklığını öngörerek, farklı toplumlar ile karşılaştırılabilmesi için gelecekte yapılacak çalışmalara ilham olmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kâmil ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne Mayıs-Temmuz 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Hasta grubunu 2018-2021 Ocak ayı arasında indirekt bilirubinemi ile başka merkezlerden ileri tetkik amaçlı gönderilen ve tetkikleri sonucunda genetik tarama ile Gilbert Sendromu tanısı konulmuş, çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan 77 çocuk oluşturmuştur. Mayıs-Temmuz 2021 tarihleri arasında Çocuk polikliniklerine başvuran hasta çocuklara refakat eden 4-18 yaş aralığındaki sağlıklı kardeş veya akrabalarından, çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan 413 çocuk kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya dahil edilen çocuklara ve ebeveynlerine, araştırmacı hekimler tarafından bir form üzerinden sorular yöneltilerek verilen x cevaplar ve eş zamanlı fizik muayene bulguları sisteme kaydedilmiştir. FGİH tanısı için Roma IV kriterleri kullanılmıştır. Bulgular: Gilbert sendromu tanılı hastalar ve sağlıklı kontrollerin yaş ortalaması sırası ile 15,06±2,39 ve 14,63±2,26 yıl idi. Çalışmaya katılan olguların %38,1'inde (n=187) en az bir FGİH mevcuttu. Hasta grubunda fonksiyonel kabızlık %31,1, İBS %20,7 ve fonksiyonel karın ağrısı %5,1 olarak saptandı. Kontrol grubunun %20,4'ü fonksiyonel kabızlık olup, bunu sırası ile İBS (%7,7) ve fonksiyonel ishal (%1,9) izledi. Çalışmada fonksiyonel kabızlık ile İBS sıklığı arasında hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlendi (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda Gilbert sendromu olan çocuklarda fonksiyonel kabızlık ve İBS sıklığı sırasıyla %31,1 ve %20,7 olarak bulunmuştur ve bu oran sağlıklı çocuklara göre kıyaslandığında anlamlı olarak yüksektir. Günümüze kadar yapılan birçok çalışmada FGİH'lerin psikosomatik bir kökeni olduğu düşünülmüştür. Çalışmamızda FGİH sıklığı, benzer çalışmalara göre daha yüksek saptanmıştır. Bu durum COVİD-19 salgının FGİH'ler üzerine etkisini inceleyen çalışmaların sonuçlarını destekler niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Gilbert sendromu, Fonksiyonel gastrointestinal hastalık, Fonksiyonel kabızlık, İrritabl bağırsak sendromu, Roma IV