İskemik inme geçiren subakut-kronik dönem hastalarda tek taraflı ihmal üzerine düşük frekanslı repetitif transkraniyal manyetik stimülasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR MERT KURT
Danışman: Zeynep Aydan KURTARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnme sonrasında görülen bilişsel bir bozukluk olan ihmal, hastanın fonksiyonel iyileşmesini yavaşlatmakta, rehabilitasyon sonuçlarını ve hastanın günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığını olumsuz etkilemektedir. Çalışmamızda tek taraflı uzaysal ihmali olan subakut-kronik dönemdeki iskemik inme hastalarında görsel tarama eğitimi ve ayna tedavisiyle kombine edilmiş düşük frekanslı repetitif transkraniyal manyetik stimülasyonun (rTMS); ihmal semptomları, motor iyileşme, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini taklit uyarımla karşılaştırarak değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen ihmali olan 22 hasta randomizasyon şemasına göre, aktif rTMS (n=11) ve taklit rTMS (n=11) olarak 2 gruba ayrıldı. Aktif gruptaki hastalara 2 hafta boyunca toplam 10 seans ve her seans 20 dakika sürecek şekilde elektroensefalogram 10/20 sistemine göre P3 noktasına karşılık gelen sağlam posterior parietal korteks hedef alınarak toplam 1200 atımdan oluşan 1 Hz'lik düşük frekanslı rTMS uygulandı. Diğer gruptaki hastalara aktif koil ile aynı görünüme sahip taklit koille, benzer protokol uygulanarak taklit rTMS uygulandı. Ayrıca her iki gruptaki hastalara rTMS uygulamalarından sonra görsel tarama eğitimi ve ayna tedavisi uygulandı. Hastalar tedavi öncesinde, tedavi bitiminde, tedavi bitiminden 2 hafta ve 4 hafta sonra olmak üzere toplam 4 defa değerlendirildi. Çalışmada sonuç ölçütü olarak; Yıldız Silme Testi (YST), Çizgi Bölme Testi (ÇBT), Catherine Bergego Skalası (CBS), Brunnstrom Hemipleji İyileşme Evrelemesi, Mini Mental Durum Testi (MMT) ve İnme Etki Ölçeği (İEÖ) kullanıldı. Aktif rTMS grubunda YST ve ÇBT sonuçlarında tedaviden sonraki tüm ölçümlerde taklit gruba göre istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptanmış olup iyileşmenin en az 4 hafta devam ettiği görüldü (p 0.05). Aktif grupta Brunnstrom-Alt değerlerinde grup içi iyileşme saptanırken taklit grubunda Brunnstrom-Üst ve El değerlerinde grup içi iyileşme saptandı ancak gruplar arasındaki ölçümlerde Brunnstrom değerlerinin hiçbirinde anlamlı farklılık elde edilmedi (p>0.05). İEÖ-Hafıza ve MMT değerlerinde tedavi sonrası tüm değerlendirmelerde gruplar arası fark aktif grup lehine anlamlı bulunurken grup içi değerlendirmelerde her iki grupta da anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Aktif rTMS grubunda İEÖ-İletişim sonuçlarında tedavi sonrası değerlendirmelerde taklit gruba göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edildi (p 0.05). Çalışmamız sonucunda subakut-kronik dönem iskemik inmeli ve tek taraflı uzaysal ihmali olan hastalarda görsel tarama eğitimi ve ayna tedavisi ile birlikte uygulanan düşük frekanslı rTMS uygulamasının ihmal semptomlarını azalttığı ayrıca günlük yaşam aktivitelerinde iyileşme sağladığı gözlemlendi. rTMS'nin ihmal tedavisi için konvansiyonel rehabilitasyona ek olarak uygulanmasının tedavi süresini kısaltması ve rehabilitasyon programına uyum sağlaması açısından avantaj sağlayabileceği; bu nedenle TMS için kontrendikasyonu olmayan hastalarda tedavi programında yer alabileceği düşünülmektedir.