Yetmiş yaş üzeri hastalarda tahmini glomerüler filtrasyon hızı hesaplamada kullanılan formüllerin korelasyonu, ilaç doz düzenlemesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması ve klinik sonuçları

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜFRAN KUBİLAY

Danışman: Mustafa Kemal KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Yaşlanmayla birlikte böbrek fonksiyonları azalmakta; bu durum glomerüler filtrasyon hızının (GFH) doğru değerlendirilmesini önemli hâle getirmektedir. GFH hem böbrek fonksiyonunu belirlemede hem de ilaç doz ayarlamalarında kritik rol oynar. Bu amaçla CKD-EPI, FAS ve BIS-1 gibi kreatinin bazlı formüller kullanılmaktadır. Amaç: Bu çalışmada, yaşlı bireylerde farklı GFH formüllerinin korelasyonunu ve ilaç doz düzenlemeleri üzerindeki etkilerini karşılaştırarak klinik yansımalarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: 2016-2024 yılları arasında Geriatri Polikliniği'ne başvuran 1631 yaşlı hastadan dahil etme kriterlerine uygun olanların verileri retrospektif olarak incelendi. GFH değerleri CKD-EPI, FAS ve BIS-1 formülleriyle hesaplanarak karşılaştırıldı. İlaç kısa ürün bilgilerine göre doz değişimi gerekliliği değerlendirildi. Bulgular: 1082 hasta dâhil edildi (ortanca yaş: 80; %63,8 kadın). CKD-EPI ile her bir hasta için GFH hesaplandı. Aynı hastalar için FAS ve BIS-1 ile elde edilen GFH değerleri anlamlı derecede düşüktü (p<0,001). Doz değişimi gerektiren ilaç kullanan hasta oranı CKD-EPI için %23, FAS için %32 ve BIS-1 için %32,3 bulundu. Sonuç: CKD-EPI, GFH'yi daha yüksek tahmin ederek doz değişimi gereksinimini düşük gösterebilir. GFH tahmininde kullanılan formül, yalnızca matematiksel doğruluğu değil, klinik sonuçlar üzerindeki etkileri açısından da değerlendirilmelidir. Yaşlı ve çoklu ilaç kullanan hastalarda formül seçimi dikkatle yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Glomerüler filtrasyon hızı, ilaç dozu, yaşlılık, polifarmasi