İnsana yönelik fiziksel şiddet suçu işlemiş erkek şizofreni hastalarında plazma oksitosin düzeyinin psikopati ve zihin kuramı becerisi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT GÜNGÖR
Danışman: Fatih ÖNCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada fiziksel şiddet suçu işlemiş şizofreni hastaları ile adli geçmişi olmayan şizofreni hastalarının plazma oksitosin düzeyleri, zihin kuramı becerisi ve psikopati düzeylerini karşılaştırmayı, bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkisini araştırarak şizofrenide suça neden olan faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza dahil edilme ve dışlama ölçütlerine uyan 40 adet fiziksel şiddet suçu geçmişi olan şizofreni hastası ve 40 adet herhangi bir adli geçmişi olmayan şizofreni hastası alınmıştır. Çalışma hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılma konusunda gönüllü olan hastalara sosyodemografik, klinik ve adli veri formu verilmiştir. Klinik durumlarının tespiti için pozitif ve negatif sendrom ölçeği (PANSS) uygulanmış ve ardından gözden geçirilmiş psikopati tarama listesi yarı yapılandırılmış klinik görüşme ve farklı bilgi kaynakları kullanılarak eğitimli bir uygulayıcı tarafından uygulanmıştır. Hastalara Gözlerden Zihin Okuma Testi (RMET) gerçekleştirilmiştir. Adli hastalar için işledikleri suçun niteliği ve şiddetine göre Taylor Suç Şiddeti Derecelendirme Ölçeği doldurulmuştur. Son olarak plazma oksitosin düzeylerinin ölçümü için venöz kan örneği alınmıştır. Bulgular: Adli grup hastaların adli olmayan şizofreni hastalarına göre psikopati skorları tüm faktör ve boyutlarda yüksek bulunmuştur. Gene adli grup hastaların madde kötüye kullanım ve sigara öyküsü sıklığı adli olmayan gruba göre yüksek saptanmıştır. Adli grup şizofreni hastalarında yetersiz/kötü sosyal destek sıklığı daha fazlaydı. Adli grup hastalarda psikiyatrik yatış öyküsü, EKT öyküsü, toplam yatış sayısı ve hastanede yatarak geçirilen gün sayısı da anlamlı ölçüde yüksekti. İki grup hasta arasında RMET skorları ve plazma oksitosin düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç: Adli grup şizofreni hastalarının psikopati skorlarının anlamlı ölçüde yüksek bulunması şizofreni hastalarında homisidal davranış riskinin değerlendirilmesinde psikopatik özelliklerin de değerlendirilmesinin önemini göstermiştir. Ayrıca suç işleyen şizofreni hastalarının büyük çoğunluğunun suç sırasında düzenli tedavi almıyor olması ve sanrı ve varsanı tariflemesi hastaların tedavi almalarının hayati önem taşıdığına işaret etmektedir. İşsizlik ve gelir düşüklüğünün adli grup hastalarda daha yüksek bulunması sosyal destek sistemlerinin şizofreni tedavisinin önemli bir bileşeni olması gerektiğini göstermiştir. Psikopati skorları ile zihin kuramı becerisinin ilişkili bulunmaması, zihin kuramı becerisinin duygusal empatiden ziyade bilişsel empati ile ilişkili olmasına, psikopatide empati ve zihin kuramı becerisindeki eksikliklerin temelde otomatik aktivasyonla ilişkili olmasına bağlı olabileceği düşünülmüştür. Oksitosin düzeyinde farklılık saptanmaması ise örneklem kısıtlılığına, oksitosin reseptör polimorfizmine, etkin olan oksitosinin temelde serebrospinal sıvıda bulunan oksitosin olabileceğine ve iki grup arasında antipsikotik ilaç düzeylerinde anlamlı ölçüde farklılıktan kaynaklanabileceği düşünülmüştür.