Akciğer kanserinde CRP/serum albümin oranının prognostik değeri ve sağkalım ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİSE TÜCCAR
Danışman: Emine Bahar KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ - AMAÇ: Akciğer kanseri tüm dünyada kansere bağlı ölüm nedenleri içinde ilk sırada yer almaktadır. Akciğer kanseri histolopatolojik olarak küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) (%15) ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) (%85) olarak iki alt gruba ayrılmaktadır. Kanser gelişiminde ve prognozunda inflamasyonun etkisi bilinen bir gerçektir. Dolayısıyla akciğer kanserinde prognozu ve tedavi stratejilerini en doğru şekilde belirlemek için güvenilir inflamasyon belirteçlerinin bulunması önemlidir. Çalışmamızın amacı akciğer kanserinde CRP/albümin oranının (CAR) progresyonsuz sağkalım ve toplam sağkalım ile ilişkisini araştırmak; ayrıca sağkalımı predikte eden diğer faktörler arasındaki ilişkiyi değerlendirerek prognostik faktör olarak kullanılabilirliğini tespit etmektir. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Haziran 2014 ve Ekim 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Göğüs Hastalıkları polikliniklerine müracaat eden ve akciğer kanseri (KHAK ve KHDAK) tanısı alan hastalar kayıt altına alındı. Retrospektif olarak hastaların demografik bilgileri, radyolojik görüntülemeleri (PET/BT, Toraks BT, Kranial MRG), solunum fonksiyon testleri ve tanı anındaki CRP, albümin, tam kan sayımı, LDH değerleri kaydedildi. Bu hastalar içinde dosya bilgileri eksik olan ve sağkalım süreleri hesaplanamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. BULGULAR: Çalışmaya toplam 140 hasta alındı. Hastaların 127'si erkek ve 13'ü kadın, yaş ortalaması ise 63,7±9,1 idi. Hastaların 69'u (%49,3) skuamoz hücreli karsinom (SCC), 43'ü (%30,7) adenokarsinom ve 28'i (%20) KHAK tanılı idi. Çalışmamızda sağkalıma dayalı CAR'ın cut off değeri 0,46 olarak belirlendi. Çalışmamızda CAR <0,46 olan 66 kişi (%47,1) ve CAR ≥ 0,46 olan 74 kişi (%52,9) mevcuttu. Ayrıca diğer inflamatuar prognostik belirteçler olan LDH, platelet lenfosit oranı (PLR) ve nötrofil lenfosit oranının (NLR) cut off değerleri sırasıyla 225, 200 ve 3 olarak belirlendi. Hastaların klinikopatolojik özellikleri ve diğer inflamasyon belirteçleri ile CAR değişkeni arasındaki ilişki incelendiğinde; CAR ile vücut kitle indeksi (p:0,007), evre (p<0,001), toplam sağkalım (p<0,001), progresyonsuz sağkalım (p<0,001), ECOG performans skoru (p<0,001), modifiye Glasgow Prognostik Skoru (mGPS) (p<0,001), LDH (p<0,001), NLR (p<0,001) ve PLR (p:0,006) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Çalışmamızda CAR<0,46 olan grupta ortalama sağkalım 27 ay, CAR≥0,46 olan grupta ise 9 ay olarak saptandı ve CAR yüksek saptanan hastalarda sağkalım süresi belirgin azalmış bulundu (p<0,001). CAR değeri Cox regresyon analizi ile tek başına incelendiğinde ise tanı anında CAR ≥0,46 olan hastaların CAR<0,46 olan hastalara göre 2,7 kat daha fazla ölüm riski taşıdığı tespit edildi, çoklu regresyon analizinde de benzer sonuçlar elde edildi. Subgrup analizleri yapıldığında adenokarsinom tanılı hastalarda tanı anında yüksek CAR değerine sahip olmanın azalmış toplam sağkalım (p<0,001) ve azalmış progresyonsuz (p<0,001) sağkalım ile ilişkili olduğu gösterildi. Adenokarsinom tanılı hastalarda tanı anında CAR ≥0,46 olanların CAR<0,46 olanlara göre ölüm riskinin 6,57 kat arttığı saptandı (p<0,001). SCC tanılı hastalarda tanı anında yüksek CAR değerine sahip olmanın azalmış toplam sağkalım (p:0,006) ve azalmış progresyonsuz (p:0,012) sağkalım ile ilişkili olduğu gösterildi ve CAR ≥0,46 olan hastalarda CAR <0,46 olanlara göre ölüm riskinin 2,31 kat daha fazla olduğu saptandı (p:0,017). KHAK tanılı hasta grubunda ise CAR ile progresyonsuz sağkalım (p:0,675) ve toplam sağkalım (p:0,141) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. SONUÇ: Çalışmamız sonucunda akciğer kanserinde CAR yüksekliğinin kötü prognozla ve azalmış sağkalım ile ilişkili olduğu gösterildi. Ucuz ve kolay ulaşılabilir bir belirteç olan CAR'ın akciğer kanserinde prognoz tayininde yol gösterici olabileceği sonucuna varıldı.