Fibrotik interstisyel akciğer hastalıklarında obstruktif uyku apne sendromu sıklığı ve risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA MURAT DEVRAN
Danışman: Barış DEMİRKOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibrotik interstisyel akciğer hastalıkları(İAH), morbidite ve mortalitenin yüksek olduğu, ilerleyici parankimal fibrozis ile karakterize heterojen bir hastalık grubudur. Bu çalışmanın amacı; obezite ve hipoksemik solunum yetmezliği gibi majör karıştırıcı faktörlerin dışlandığı seçilmiş bir fibrotik İAH popülasyonunda, Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) sıklığını, ilişkili risk faktörlerini ve hastalık şiddeti ile ilişkisini prospektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 06.11.2024–01.04.2025 tarihleri arasında göğüs hastalıkları kliniğinde takip edilen, multidisipliner konsey kararı ile fibrotik İAH (İdiyopatik Pulmoner Fibrozis [İPF] ve fibrotik Nonspesifik İnterstisyel Pnömoni [fNSİP]) tanısı almış 92 hasta dahil edildi. Vücut kitle indeksi (VKİ) ≥30 kg/m² olan ve oda havasında istirahat SpO₂ 0,05). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; Diabetes Mellitus varlığının OUAS gelişimi için bağımsız bir risk faktörü olduğu (OR: 3,194; %95 GA: 1,199-8,512; p=0,020), antifibrotik tedavi kullanımının ise OUAS gelişimine karşı koruyucu bir faktör olduğu (OR: 0,289; %95 GA: 0,088-0,947; p=0,040) belirlendi. STOP-Bang ve Berlin anket skorlarının, bu hasta grubunda OUAS varlığını öngörmede yetersiz olduğu görüldü. Sonuç: İPF ve fNSİP hastalarında OUAS prevalansının genel popülasyona kıyasla belirgin olarak yüksek olduğu ve her iki hastalık grubunda benzer sıklıkta görüldüğü saptanmıştır. Bu hastalarda OUAS'a özgü semptomlar ve tarama anketlerinin OUAS'ı öngörme duyarlılığının sınırlı olduğu; fibrotik İAH'a bağlı semptomların OUAS x semptomlarını maskeleyerek klinik ayırt ediciliği azaltabildiği görülmektedir. Bu nedenle, fibrotik İAH hastalarının yönetiminde objektif uyku testleri (poligrafi / polisomnografi) ile tarama yapılması düşünülebilir. Diyabetin varlığı OUAS riskini artırırken, antifibrotik tedavi kullanımı koruyucu bir faktör olarak öne çıkmış olup, fibrotik İAH hastalarında OUAS'ın risk faktörleri ve antifibrotik tedavi ile etkileşiminin daha iyi anlaşılabilmesi için, geniş örneklemli, çok merkezli ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Fibrotik İnterstisyel Akciğer Hastalığı, İdiyopatik Pulmoner Fibrozis, Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, Nokturnal Hipoksemi, Antifibrotik Tedavi.