KOAH'lı hastalarda uyku hijyeni ve uyku kalitesinin yaşam kalitesi ve hastalık parametreleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARİHA BUYUKLUOĞLU
Danışman: Birsen Pınar YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı stabil KOAH'lı hastalarda uyku hijyeni, uyku kalitesi, gündüz uykululuğu ile değerlendirilen uyku parametrelerinin yaşam kalitesi ve hastalık parametreleri ile ilişkisini göstermektir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel vaka kontrol yöntemi ile yapılan çalışmamıza yaş ve cinsiyet açısından benzer olan 101 KOAH (yaş ort: 65±7.4) ve 43 sağlıklı kontrol (yaş ort: 63±6.5) alındı. Katılımcıların uyku kalitesi Pitsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), uyku hijyeni Uyku hijyen indexi (UHİ), gündüz aşırı uykululuk Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), yaşam kalitesi Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ile değerlendirildi. Solunum fonksiyonları, CAT skoru, mMRC, komorbiditeleri (Modifiye Charlson İndeksi-MCI) kaydedildi. Tüm olgulara Beck Depresyon (BD) ve Anksiyete Ölçekleri ( BA) uygulandı. Bulgular: Çalışmaya alınan KOAH ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet dağılımı açısından anlamlı farklılık yoktu. KOAH olgularında kontrollerle karşılaştırıldığında uyku kalitesi azalırken (p=0.04), EUÖ total skoru artmıştı (p 5) bulundu. FEV1' e göre evreler arasında uyku kalitesi açısından anlamlı fark saptanmadı, uyku kalitesindeki bozulma FEV1 ile zayıf korele idi (r=-0.19; p= 0.04). Birleşik değerlendirmede GOLD A, B ve D sırasıyla uyku kalitesinde giderek artan bozulma olmakla birlikte, anlamlı farklılık sadece A ve D grubu arasında saptandı (p=0.02), B ve D grubu arasında anlamlı farklılık yoktu. (p=0.06). Gruplar arasında uyku hijyeni ve EUÖ açısından anlamlı farklılık yoktu. (p>0.05). KOAH olguları uyku kalitesine göre iyi ve kötü uykulu olarak karşılaştırıldığında yaş, VKI, sigara öyküsü, MCI ve FEV1 açısından istatistiksel fark yoktu. mMRC ve CAT skalaları uyku kalitesi kötü olanlarda daha yüksek bulundu. (sırasıyla p=0.04 ve 0.01) Uyku kalitesi kötü olanlarda 6 dakika yürüme mesafesi azalmıştı (p=0.02). Kötü uykulu KOAH' lılarda yaşam kalitesinin fiziksel rol dışında diğer tüm parametreleri azalmıştı. Uyku hijyeninin yaşam kalitesi üzerine etkisi görülmedi. Sonuç: KOAH hastalarında uyku kalitesinin uyku hijyeninden bağımsız olarak bozulduğu görüldü. EUÖ sağlıklı grupla karşılaştırıldığında artmıştı. Sonuçlarımız uyku kalitesindeki bozulmanın yaşam kalitesi parametrelerindeki bozulma ile ilişkili olduğunu gösterdi. Bozulmuş uyku kalitesinin KOAH evresi ile ilişkisiz iken CAT skoru, mMRC, 6 dakika yürüme mesafesi ve GOLD birleşik değerlendirme grupları ile ilişkili idi. Anahtar sözcükler: KOAH, Uyku Kalitesi, Uyku Hijyeni, Yaşam Kalitesi